Trước khi phát hiện sai phạm, nhiều cán bộ vẫn “hoàn thành tốt nhiệm vụ”

Hàng năm, các tổ chức Đảng, đảng viên đều thực hiện kiểm điểm, đánh giá, phân loại tập thể, cá nhân. Đây là công việc định kỳ, quan trọng trong công tác xây dựng Đảng.

0 seconds of 4 minutes, 16 secondsVolume 90%

00:00

04:16

Thực tế, những năm gần đây, việc kiểm điểm, đánh giá, phân loại đảng viên đã có nhiều tiến bộ. Tuy nhiên, không ít nơi thực hiện công tác này vẫn còn chiếu lệ khiến bệnh thành tích vẫn tồn tại ở nhiều chi bộ. Bởi vậy mới có tình trạng có nhiều cán bộ bị kỷ luật, thậm chí ra tòa, nhưng trước đó đều được xếp loại hoàn thành tốt, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Bởi vậy, yêu cầu đặt ra là phải tạo sự đột phá trong đánh giá, xếp loại đối với tổ chức đảng, đảng viên một cách thực chất, phản ánh đúng hiện thực khách quan. Đây là điều cần thiết trong bối cảnh hiện nay khi Đảng ta đang đẩy mạnh công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

Dàn cán bộ, cựu cán bộ đã bị xử lý kỷ luật hoặc đưa ra hầu tòa

50 cán bộ diện Trung ương quản lý, trong đó có 8 ủy viên, nguyên ủy viên Trung ương Đảng, 20 sĩ quan cấp tướng trong lực lượng vũ trang. Đó là những con số cán bộ vi phạm bị thi hành kỷ luật từ đầu nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng đến nay. Nhìn rộng ra, trong 10 năm qua, cấp ủy, ủy ban kiểm tra các cấp đã thi hành kỷ luật hơn 2.700 tổ chức Đảng, gần 168.000 đảng viên, trong đó có hơn 7.390 đảng viên bị kỷ luật do tham nhũng, tiêu cực. Đáng chú ý, nhiều cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo quản lý cấp cao mắc sai phạm nhưng tổ chức đảng không phát hiện ra mà chủ yếu do báo chí và nhân dân phát hiện. Thậm chí có cán bộ bị xử lý hình sự ra tòa, nhưng trước đó đều được xếp loại hoàn thành tốt, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Đây cũng là điều mà Thường trực Ban Bí thư  Võ Văn Thưởng trăn trở: “Phải tạo ra sự đột phá trong đánh giá, xếp loại đối với tổ chức đảng, đảng viên một cách thực chất, phản ánh đúng hiện thực khách quan. Chúng ta phải đặt câu hỏi, vì sao nhiều cán bộ bị kỷ luật, trước đó đều được xếp loại hoàn thành tốt hoặc hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, vậy khắc phục việc này như thế nào?”

Hàng năm, tổ chức Đảng đều thực hiện kiểm điểm, đánh giá, phân loại tập thể, cá nhân dựa vào khung tiêu chí đánh giá, đó là: tư tưởng chính trị; phẩm chất, đạo đức, lối sống; ý thức tổ chức kỷ luật; tác phong, lề lối làm việc. Tuy nhiên, phải thẳng thắn thừa nhận không ít nơi thực hiện công tác này vẫn còn chiếu lệ, qua loa, đại khái. 

Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng

Nhìn nhận thực tế này, Tiến sỹ Đinh Duy Hòa, chuyên gia Bộ Nội vụ cho rằng: “Nói chung đánh giá không chuẩn, điều rút ra ở đây là đánh giá không dựa trên kết quả thực tế. Đánh giá cán bộ công chức, viên chức thì kết quả làm việc là gì, dựa vào đó đánh giá, trên cơ sở đó rút ra tiêu chí”.

Phân tích những nguyên nhân dẫn việc nhiều cán bộ bị kỷ luật, trước đó đều được xếp loại hoàn thành tốt hoặc hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, ông Bùi Đức Bình, đảng viên ở Hà Nội cho rằng: “Có những thành phần cấp dưới họ bao che lẫn nhau, đến khi tổng kết 6 tháng, 1 năm thì họ sẽ là người hoàn thành tốt nhiệm vụ. Bởi vì cấp dưới họ bao che giúp cấp trên rồi thì cấp trên bao giờ cũng được tốt cả”.

Trước thực tế này, một số chuyên gia về xây dựng Đảng đặt vấn đề, vậy trách nhiệm của tổ chức đảng ở đâu? Việc thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình được thực hiện như thế nào?  PGS.TS Nguyễn Minh Tuấn, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh, phải nâng cao sức chiến đấu ngay tại các tổ chức cơ sở Đảng, không để những sai phạm nhỏ tích tụ thành những sai phạm lớn.

GS.TS Nguyễn Minh Tuấn, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh.

“Trách nhiệm của các tổ chức Đảng là đấu tranh tự phê bình và phê bình. Chúng ta có đủ điều kiện đưa ra tổ chức đảng xem xét những đảng viên bất mãn, không có tinh thần xây dựng, thậm chí suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống… Chỉ có điều tổ chức cơ sở Đảng có tinh thần kiên quyết không? ” - PGS.TS Nguyễn Minh Tuấn nhận định.

Việc kiểm điểm, nhận xét, đánh giá, phân loại giúp từng đảng viên tự soi mình, tự sửa, góp ý đối với các đồng chí mình để thấy hết ưu điểm, hạn chế, khuyết điểm, sai lầm, từ đó có biện pháp phát huy ưu điểm, sửa chữa khuyết điểm.

“Tự phê bình là thang thuốc cứu mình, phê bình là thang thuốc cứu đồng chí mình”, đó là mục đích cao nhất của công tác đánh giá, phân loại đảng viên như lời Bác Hồ căn dặn. Cũng đã đến lúc không thể chấp nhận những bản kiểm điểm chung chung, chỉ liệt kê thành tích, né tránh khuyết điểm; mà yêu cầu phải cụ thể những hạn chế, khuyết điểm. Đánh giá, phân loại đảng viên trung thực, chính xác sẽ giúp đảng viên có ý thức, biện pháp đúng trong quá trình học tập, rèn luyện, tu dưỡng để hoàn thiện mình. Điều đó góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh./.  

Lại Hoa/VOV1

Xử lý nghiêm hành vi cản trở hoạt động tố tụng

VOV.VN - Dự thảo Pháp lệnh Xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi cản trở hoạt động tố tụng vừa được trình Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến quy định cụ thể các chế tài xử lý.

Các ý kiến thảo luận đều nhất trí việc ban hành quy định, bởi thực tiễn cho thấy các hành vi cản trở hoạt động tố tụng xảy ra ngày càng nhiều, có xu hướng gia tăng, gây khó khăn cho việc giải quyết vụ việc, ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giải quyết vụ việc của cơ quan, người có thẩm quyền, tính tôn nghiêm và quyền uy của tư pháp.

Nêu câu hỏi, Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội Nguyễn Thuý Anh đặt vấn đề trong trường hợp toà án, thẩm phán ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính thì có phải là quyết định hành chính hay không; và nếu là quyết định hành chính thì cơ chế khiếu nại, khiếu kiện giải quyết thế nào?

Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội Nguyễn Thuý Anh

Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh Lê Tấn Tới băn khoăn dự thảo quy định khi toà thụ lý hồ sơ thì thẩm quyền xử phạt không thuộc công an nhân dân nữa. Tuy nhiên, thực tế có hành vi cản trở hoạt động tố tụng vẫn diễn ra không chỉ trong phiên toà mà cả ngoài phiên toà, mọi lúc, mọi nơi.

Việc không giao thẩm quyền xử phạt cho Chủ tịch UBND là chưa ổn. Chủ nhiệm Uỷ ban Quốc phòng và An ninh thắc mắc thi hành án là giai đoạn hoạt động tố tụng và nếu có hành vi cản trở thì có thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp lệnh này hay không?

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cũng đề nghị làm rõ hành vi cản trở thi hành án bởi còn không ít khó khăn, phức tạp. “Đền bù giải toả mà đến ngày cưỡng chế lại có văn bản của cơ quan này, cơ quan kia phát ra bảo dừng lại xem xét; can thiệp trực tiếp bằng văn bản, chứ chưa nói chuyện can thiệp giấu mặt” – ông Vương Đình Huệ lưu ý.

Ngoài ra, theo Chủ tịch Quốc hội, dự thảo yêu cầu “chuyển ngay” hồ sơ thì Luật xử lý vi phạm hành chính đã rõ thế nào là “chuyển ngay” hay chưa? Không chuyển ngay thì có cấu thành hành vi vi phạm hành chính và bị xử lý hay không? Rồi nhận được hồ sơ mà không xử lý, không hồi âm thì giải quyết thế nào?

“Nói chung quy định chưa chặt chẽ về việc này. Nhiều khi chuyển xong mất tăm. Các cơ quan nhiều khi điều chỉnh bằng quy chế phối hợp nhưng nói thật là không nghiêm, thích làm thì làm, không thì thôi; hoặc vấn đề cấp bách hơn lại chưa ưu tiên xử lý trước” – ông Vương Đình Huệ nói.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Cũng tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh đề nghị pháp lệnh dẫn chiếu rõ hơn tới các chế tài trong Luật xử lý vi phạm hành chính để đảm bảo cơ sở pháp lý và tính thống nhất.

Bà Đặng Hoàng Oanh cũng cho rằng, một số hành vi có mức xử phạt trong dự thảo lại nặng hơn hoặc nhẹ hơn cả về mức phạt chính và phạt bổ sung so với các nghị định liên quan của Chính phủ.

Giải trình về các vấn đề được nêu ra, Phó Chánh án TAND tối cao Nguyễn Trí Tuệ cho biết, Luật Xử lý vi phạm hành chính giao Chính phủ hướng dẫn ở Nghị định 82 và Nghị định 71 và khâu thi hành án đã được giải quyết, do đó pháp lệnh này không đề cập.

Còn quy định chuyển hồ sơ theo luật tối đa 7 ngày, nếu có dấu hiệu hình sự thì công an tiến hành khởi tố, không thì trả lại xử lý hành chính. Trường hợp nhận hồ sơ mà không làm thì xử lý vi phạm trong thực hiện công vụ của cán bộ, công chức hoặc xử lý mức cao hơn tuỳ từng mức độ. 

Về việc không giao thẩm quyền xử phạt cho Chủ tịch UBND, Phó Chánh án TAND tối cao cho biết lý do được nêu rõ trong Tờ trình, theo đó nếu phân định thẩm quyền cho Chủ tịch UBND xử phạt đối với hành vi cản trở hoạt động tố tụng sẽ trái với một số quy định và không phù hợp với thực tiễn hiện nay, nhất là đối với các vụ việc liên quan đến bí mật quân sự và quân nhân quốc phòng. Dự thảo phân định thẩm quyền  này cho Công an nhân dân, Tòa án nhân dân và Tòa án quân sự. Tuy nhiên, nếu Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định giao cả cho Chủ tịch UBND thì ban soạn thảo xin tiếp thu, tuy nhiên sẽ có trường hợp loại trừ cho phù hợp.

Báo cáo làm rõ thêm, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Nguyễn Thị Thuỷ cho biết, liên quan đến quyết định xử phạt của toà án có bị khiếu nại, khiếu kiện hay không thì Điều 15 của Luật Xử lý vi phạm hành chính nêu thực hiện theo Luật Khiếu nại, Luật Tố áo và cơ quan ra quyết định giải quyết lần đầu, còn lần 2 thì cơ quan cấp trên giải quyết. Điều 30 của Luật cũng loại trừ 4 quyết định, trong đó có quyết định của toà xử phạt vi phạm tố tụng.

Lý giải vì sao mức xử phạt trong pháp lệnh có cao hơn hoặc thấp hơn ở một số hành vi so với nghị định của Chính phủ, bà Nguyễn Thị Thuỷ nhấn mạnh dự thảo chỉ quy định các nhóm hành vi theo 3 bộ luật tố tụng hình sự, dân sự, hành chính chứ không được vượt quá. Mức phạt cũng theo “lim” nghị định của Chính phủ.

Phát biểu tại phiên họp, Chánh án TAND tối cao Nguyễn Hoà Bình làm rõ tại sao xử phạt trong lĩnh vực tư pháp nặng hơn so với hành vi thông thường. “Ví dụ như đánh người gây thương tích thì trong luật hình sự đã quy định rồi, nhưng công an, kiểm sát viên đánh người thì đấy là hành vi nặng, buộc phải xử nặng.  Hay trường hợp làm hồ sơ giấy tờ giả, trong trường hợp bình thường thì có thể xử lý nhẹ hơn, nhưng cơ quan tố tụng làm sai hồ sơ giấy tờ thì liên quan đến sinh mạng con người nên phải xử nặng hơn”.

Chánh án TAND tối cao Nguyễn Hoà Bình

Ông Nguyễn Hoà Bình cũng khẳng định mức xử phạt được thiết kế theo khung quy định và việc áp dụng có thể ở mức tối đa theo luật đặt ra chứ không vượt quá thẩm quyền.

Trước các ý kiến băn khoăn về việc không giao thẩm quyền cho Chủ tịch UBND, Chánh án TAND tối cao cho rằng ban soạn thảo nên tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nhưng có trường hợp loại trừ, ví dụ khi UBND là đương sự trong vụ việc.

Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị các cơ quan khẩn trương phối hợp tiếp thu, rà soát và hoàn thiện dự thảo để Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét thông qua ngay trong phiên họp chuyên đề này, dự kiến sáng 18/8./.

Theo VOV

Luận điệu bôi nhọ công cuộc phòng, chống tham nhũng, tiêu cực của Đảng, Nhà nước ta

Thời gian qua, với quan điểm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, thoái hóa, biến chất đã được Đảng, Nhà nước ta tiến hành một cách công khai, minh bạch, quyết liệt từ Trung ương đến cơ sở. Hàng loạt cán bộ cấp cao sai phạm thuộc diện Trung ương và địa phương quản lý đều đã bị xử lý về các hành vi tham nhũng, tiêu cực, suy thoái, biến chất.

Chỉ trong chưa đầy một năm trở lại đây, có 3 ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII bị cách chức hoặc bị khởi tố và 2 ủy viên Trung ương Đảng khác đang bị đề nghị xem xét, kỷ luật vì có những vi phạm nghiêm trọng, làm thiệt hại lớn về tiền, tài sản của Nhà nước. Dưới sự chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và sự tham gia của cả hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở, công cuộc phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, thoái hóa, biến chất đã được nhân dân hết sức đồng tình, tin tưởng, ủng hộ; uy tín của chế độ ngày càng được củng cố.

Ảnh minh họa

Với âm mưu chống phá Đảng, Nhà nước, trên diễn đàn mạng xã hội, một số cá nhân, tổ chức thiếu thiện chí đã lợi dụng công cuộc chống tham nhũng, tiêu cực, chống suy thoái, biến chất của Đảng, Nhà nước ta để xuyên tạc, bóp méo, cho đó là “cuộc đấu tranh thanh trừng nội bộ giữa các phe phái và các nhóm lợi ích”, vu cáo  Đảng, Nhà nước ta đang ở thế “lưỡng nan đối nghịch” với hàm ý chống tham nhũng nhưng ngại thay đổi thể chế chính trị! Lợi dụng một số vụ việc tham nhũng, tiêu cực, suy thoái, biến chất của một bộ phận cán bộ, đảng viên được phát hiện trong thời gian gần đây, đặc biệt là liên quan đến vụ kit test Việt Á, các cá nhân, tổ chức thù địch đã lấy hiện tượng làm bản chất, quy chụp rằng toàn bộ đội ngũ cán bộ của Đảng, Nhà nước “đang rơi vào tình trạng tham nhũng, tiêu cực, suy thoái, thoái hóa, biến chất”. Họ vu cáo rằng, đó là bản chất, là “căn bệnh nan y, kinh niên” của chế độ độc đảng cầm quyền.

Nhiều bài viết còn phủ nhận những kết quả về công cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong đội ngũ cán bộ của Đảng, Nhà nước ta khi cho rằng, Đảng, Nhà nước đã phát động chống tham nhũng, suy thoái nhưng đều thất bại, không thành công, tệ nạn ngày càng gia tăng. Từ đó, số này đưa ra quan điểm, chỉ có thể chống được tham nhũng khi thực hiện thể chế “tam quyền phân lập” để kiểm soát quyền lực, kêu gọi phải thay đổi thể chế thì mới có thể chống tham nhũng, tiêu cực, suy thoái, biến chất.

Điển hình như trên trang RFA (Đài Á châu tự do) ngày 24/6/2022 đã đăng bài viết “Thuốc đặc trị chữa tham nhũng: thay đổi thể chế”. Bài viết đánh lận vấn đề rằng, “Việt Nam từ nhiều năm qua ra quyết tâm chống tham nhũng nhưng vẫn có hàng trăm cán bộ cấp cao bị kỷ luật bằng nhiều hình thức do tham nhũng. Liệu có diệt được tham nhũng trong thể chế hiện hành hay không?”.

Tham nhũng, tiêu cực, suy thoái, biến chất là hiện tượng mang tính xã hội, nó tồn tại ở các quốc gia, do quyền lực nhà nước bị thao túng, tha hóa gây ra, không phân biệt chế độ xã hội, thể chế chính trị nào, chế độ đa đảng hay một đảng lãnh đạo. Chế độ một đảng lãnh đạo cầm quyền không phải là nguyên nhân sinh ra tệ nạn tham nhũng, suy thoái, biến chất trong đội ngũ cán bộ. Tổ chức Minh bạch quốc tế (AI) đã từng cho rằng tham nhũng là tệ nạn nhức nhối, xảy ra ở nhiều quốc gia trên thế giới, trong số đó, đa số là các quốc gia thực hiện chế độ đa đảng lãnh đạo, tam quyền phân lập, do giai cấp tư sản lãnh đạo. Một số quốc gia có biểu hiện nguy hiểm khi tình trạng tham nhũng đã leo đến tận các nguyên thủ quốc gia như Hàn Quốc, Brazil Colombia, Malaysia; một số quốc gia thuộc nhóm “nước tham nhũng nghiêm trọng” đều theo thể chế đa đảng, không do Đảng Cộng sản cầm quyền, lãnh đạo.

Do đó, việc RFA cũng như các cá nhân, tổ chức thù địch, thiếu thiện chí cho rằng, tham nhũng, tiêu cực, suy thoái, biến chất là “căn bệnh nan y”, chỉ xảy ra ở các quốc gia do Đảng Cộng sản lãnh đạo hay ở quốc gia do một đảng lãnh đạo, cầm quyền là hoàn toàn không đúng với thực tế, là sự quy chụp, suy diễn. Âm mưu của chúng là nhằm gây ra tình trạng nghi ngờ, hoang mang, gây lầm tưởng tham nhũng phức tạp là do chế độ một đảng lãnh đạo, làm suy giảm niềm tin của nhân dân đối với chế độ. Đồng thời, thông qua đó, các đối tượng nhằm phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với xã hội, Nhà nước; gây tâm lý hoài nghi, dao động, thiếu niềm tin.

Thực tế, từ khi ra đời đến nay, Đảng, Nhà nước ta đã luôn nhận thức rõ tính nguy hiểm của tham nhũng, tiêu cực, suy thoái, biến chất trong đội ngũ cán bộ. Đảng, Nhà nước đã luôn có quyết tâm chính trị cao và kiên quyết phòng, chống, khắc phục tham nhũng, suy thoái, biến chất trong đảng viên và cán bộ Nhà nước. Đảng, Nhà nước ta luôn coi tham nhũng, tiêu cực là “giặc nội xâm”, một trong các nguy cơ đe dọa sự tồn vong của chế độ, cản trở tiến trình phát triển của đất nước, phải kiên quyết đấu tranh loại ra khỏi đời sống xã hội. Đảng ta cũng xác định phải chủ động phòng ngừa, không để xảy ra tham nhũng, lãng phí; xử lý kịp thời, nghiêm minh các hành vi tham nhũng, lãng phí, hành vi bao che, dung túng, tiếp tay cho tham nhũng. Kết hợp giữa xây và chống, phòng ngừa gắn liền với xử lý nghiêm minh mọi hành vi tham nhũng; không có ngoại lệ, không có “vùng cấm” trong chống tham nhũng ở Việt Nam.

Minh chứng rõ cho điều đó là các văn kiện của Đại hội Đảng, các chỉ thị, nghị quyết về công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Đồng thời, việc xử lý nghiêm minh mọi hành vi tham nhũng, tiêu cực, không có ngoại lệ, không có “vùng cấm” đã được thể hiện rõ kết quả trong báo cáo tại Hội nghị toàn quốc tổng kết 10 năm công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực giai đoạn 2012-2022 được Bộ Chính trị tổ chức vào ngày 30/6/2022 vừa qua.

Trong 10 năm qua, cấp ủy, ủy ban kiểm tra các cấp đã thi hành kỷ luật hơn 2.700 tổ chức đảng, gần 168.000 đảng viên, trong đó có hơn 7.390 đảng viên bị kỷ luật do tham nhũng. Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã kỷ luật hơn 170 cán bộ cấp cao diện Trung ương quản lý, trong đó có 33 ủy viên, nguyên ủy viên Trung ương Đảng, hơn 50 sĩ quan cấp tướng trong lực lượng vũ trang. Chỉ tính từ đầu nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng đến nay, đã kỷ luật 50 cán bộ diện Trung ương quản lý, trong đó có 8 ủy viên, nguyên ủy viên Trung ương Đảng, 20 sĩ quan cấp tướng trong lực lượng vũ trang.

Vậy nên, những luận điệu cho rằng, tham nhũng, tiêu cực, suy thoái của cán bộ trong Đảng, Nhà nước ta là phổ biến, là “căn bệnh kinh niên, nan y không thể chữa trị của chế độ độc đảng cầm quyền” hay đó là cuộc “đấu tranh, thanh trừng nội bộ giữa các phe phái”… là hoàn toàn sai trái.  Đó là những quan điểm cố tình bôi đen, xuyên tạc nhằm làm sai lệch bản chất, ý nghĩa công cuộc phòng, chống tham nhũng, tiêu cực của Đảng, Nhà nước ta, cố tình lấy cớ để chống phá, can thiệp vào công việc nội bộ, làm suy giảm niềm tin của nhân dân với Đảng, với chế độ.

Hải Dương

 

Hàng loạt “quan chức” hầu tòa: Lỗi cơ chế hay phẩm chất?-Bài 3: Những lỗ kim đủ cho voi chui lọt

[QĐND] Đại án ở ngành y tế, ngoại giao chưa dừng lại; sai phạm trong quản lý đất đai, quản lý tài sản công xảy ra ở nhiều địa phương trên cả nước, điển hình là Bình Dương, Bình Thuận, Khánh Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng... đã dấy lên vấn đề: Lỗi do phẩm chất cán bộ hay do cơ chế, chính sách, luật pháp? Có thể thấy, khi cán bộ thoái hóa về phẩm chất đạo đức, lại chủ ý lợi dụng sự chưa hoàn thiện của cơ chế, kẽ hở của chính sách, pháp luật để trục lợi thì con đường từ đỉnh cao quyền lực đến "xộ khám" là tất yếu. Trong tiến trình xây dựng luật pháp và chính sách, Đảng, Nhà nước đang quyết tâm để hoàn thiện các hệ thống này.

Từ kẽ hở luật pháp về đất đai...

Trong số hàng loạt cán bộ vướng vào vòng lao lý thì số có liên quan đến sai phạm trong lĩnh vực đất đai không nhỏ. Thực tế cho thấy, khoảng 70% các vụ khiếu kiện hiện nay liên quan đến đất đai, nhiều vụ có tính chất phức tạp, kéo dài. Trong số những đơn thư khiếu kiện mà chúng tôi có điều kiện tiếp cận, phần lớn có nội dung không đồng thuận trong thu hồi, đền bù, áp giá đất giữa cơ quan nhà nước, doanh nghiệp với người bị thu hồi đất.

Luật Đất đai năm 1987 ra đời đã đóng vai trò quan trọng, thực hiện được sứ mệnh tạo ra khung khổ pháp lý hoàn thiện hơn trong lĩnh vực đất đai. Cho đến Luật Đất đai năm 2013, qua gần 9 năm thực hiện, luật đã giải quyết được nhiều tồn tại phát sinh trong thực tiễn. Tuy nhiên, trước thực tiễn thay đổi nhanh chóng, Luật Đất đai năm 2013 đã dần bộc lộ một số bất cập, trong đó có những kẽ hở, gây ra nhiều hệ lụy xã hội. Đúng như Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã từng phát biểu: “Nhiều người giàu lên nhờ đất, nhưng cũng có không ít người nghèo đi vì đất, thậm chí bị đi tù cũng vì đất, mất cả tình nghĩa cha con, anh em, đồng chí cũng vì đất”.

Hàng loạt đại án liên quan đến đất đai ở các địa phương cho thấy lĩnh vực này đã phát hiện nhiều sai phạm, phổ biến nhất là sai phạm trong giao đất, cho thuê đất, thu hồi, đền bù đất, định giá đất, đấu giá đất dẫn đến tình trạng trục lợi về đất rất lớn. Giá đất được xác định trong các trường hợp này thường thấp hơn nhiều so với giá đất trên thị trường, một mặt gây bức xúc dư luận, mặt khác đã để những kẻ cơ hội trục lợi. Các chuyên gia cho rằng, luật pháp hiện hành đang giao cho UBND cấp tỉnh, thành phố quá nhiều quyền, trong đó có quyền quyết định giá đất. Nhiều tổ chức, cá nhân lợi dụng điều này để thâu tóm, trục lợi đất. Thế mới có chuyện, có nơi người dân bị thu hồi đất được đền bù số tiền ít ỏi nhưng lại phải bỏ ra số tiền gấp nhiều lần số tiền được đền bù trả cho doanh nghiệp để mua lại một phần diện tích đất của mình bị thu hồi trước đó. Tất nhiên, diện tích đất ấy đã được chuyển đổi mục đích sử dụng thành đất ở, đất thương mại.

Một kẽ hở khác trong luật pháp về đất đai, đó là các chế tài chưa bảo đảm cho thị trường bất động sản phát triển lành mạnh, minh bạch. Vụ việc điển hình gần đây là việc đấu giá 4 lô đất ở Thủ Thiêm (TP Hồ Chí Minh) đã cho thấy sự nguy hiểm trong lĩnh vực này. Dư luận đi từ ngỡ ngàng đến bàng hoàng khi mức trúng đấu giá của một công ty con thuộc Tập đoàn Tân Hoàng Minh lên tới 2,4 tỷ đồng/m2. Ngay sau đó, thị trường giá đất trên cả nước như "diễn xiếc", đẩy lên cao ngất ngưởng. Nhưng trớ trêu là, cuối cùng, cả 4 đơn vị trúng đấu giá này đều bỏ cọc và không nộp tiền sử dụng đất. Dư luận té ngửa khi biết rằng, luật pháp về vấn đề này chưa chặt chẽ. Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc từng phát biểu: “Có những trường hợp, vốn vay lớn gấp nhiều lần vốn chủ sở hữu nhưng vẫn phát hành trái phiếu doanh nghiệp để huy động tiền, rồi lấy tiền đó đi buôn bán bất động sản. Như vụ việc đấu giá đất ở Thủ Thiêm là điển hình của việc làm nhiễu loạn thị trường". Đất đai bị đầu cơ hoặc lạm dụng sẽ ảnh hưởng lớn đến toàn bộ nền kinh tế, gây tác hại khôn lường.

Nếu cú áp phe trong vụ đấu giá đất ở Thủ Thiêm trót lọt thì sự trục lợi của các nhóm lợi ích đã toan tính là rất lớn, sẽ lại có những tỷ phú đất mới xuất hiện. Một thực tế đáng suy nghĩ, đó là nhiều tỷ phú, triệu phú ở nước ta giàu có từ kinh doanh đất đai, bất động sản, hoặc khởi đầu từ lĩnh vực này. Sự giàu có từ buôn bán đất đai trên thực tế không tạo ra nhiều giá trị gia tăng về của cải vật chất như lĩnh vực sản xuất. Một hiện tượng bất thường trong xã hội, đó là rất nhiều người dân “chân đất” cũng đi buôn bán đất, đầu cơ đất. Thị trường mua bán đất ngầm hoạt động rầm rộ, lượng tiền giao dịch thực tế rất lớn nhưng số thuế Nhà nước thu được lại không phản ánh đúng thực tế.

Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 16-6-2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về "Tiếp tục đổi mới, hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và sử dụng đất, tạo động lực đưa nước ta trở thành nước phát triển có thu nhập cao" cũng chỉ ra: “Chính sách, pháp luật về đất đai còn nhiều hạn chế, bất cập, chồng chéo, thiếu thống nhất, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý, tạo kẽ hở để không ít cá nhân, tổ chức lợi dụng, tham nhũng, trục lợi, gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước”. Bởi thế, việc hoàn thiện thể chế, chính sách, luật pháp trong lĩnh vực đất đai vừa cấp bách, vừa lâu dài.

Minh họa: Phạm Hà 

... Đến lỗ hổng trong quản lý tài sản nhà nước

Vấn đề nhức nhối trong quản lý tài sản công đã thường xuyên làm nóng các cuộc họp, trao đổi từ nghị trường cho đến bàn trà, quán cóc. Sở dĩ tài sản công rất được quan tâm bởi đó là nguồn lực quan trọng của quốc gia. Nhiều cán bộ biến chất, nhiều “nhóm lợi ích” đã tìm mọi cách để đục khoét. Vì sao một cá nhân như Phan Văn Anh Vũ (Vũ "nhôm") có thể lấy được mấy chục trụ sở nhà đất vốn thuộc các cơ quan nhà nước, ở các vị trí đắc địa? Vì sao trong vụ AVG (sai phạm ở Tổng công ty Viễn thông Mobifone), các đối tượng có thể chia chác được nhiều nghìn tỷ đồng bằng một hợp đồng “diễn xiếc” qua mặt các cơ quan chức năng có trách nhiệm thẩm định, giám sát? Vì sao sau cổ phần hóa, một số đất đai, nhà máy, xí nghiệp, tài sản của tập thể, sở hữu nhà nước trước đây đã rơi vào tay một vài cá nhân, trở thành của tư? Không chỉ vậy, có những tài sản nhà nước trong tổ chức, doanh nghiệp cũng bị rơi vào tay cá nhân, hoặc bị sử dụng lãng phí, bị thâu tóm với giá "bèo". Dư luận không khỏi xót xa với những dây chuyền mua sắm công nghệ cũ, lạc hậu của một số nhà máy đường, xi măng, nhà máy gang thép, đóng tàu... sau một thời gian ngắn đã phải "đắp chiếu".

Có thể nói rằng, cùng với Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017 và các văn bản pháp luật, chúng ta đã có hệ thống pháp luật quản lý tài sản công khá đầy đủ, giúp từng bước chấn chỉnh việc quản lý không chặt chẽ tài sản công. Tuy vậy, trên thực tế, tình trạng làm sai pháp luật, lợi dụng kẽ hở để lách luật vẫn rất đáng lo ngại. Điển hình là một số lĩnh vực trong thực hiện cơ chế tự chủ đối với các đơn vị công lập; thực hiện hợp đồng BT, BOT; cơ chế quản lý, hoạt động của các tập đoàn, tổng công ty, tổ chức tín dụng... Tại Hội thảo “Đổi mới quản lý tài sản công ở nước ta gắn với phòng, chống “nhóm trục lợi” được tổ chức mới đây, PGS, TS Đoàn Minh Huấn, Tổng biên tập Tạp chí Cộng sản cho rằng, nhận diện "nhóm trục lợi", những lỗ hổng trong quản lý tài sản công, đúc rút bài học kinh nghiệm và kiến nghị để hoàn thiện, bổ sung chính sách... là vấn đề khó của mọi quốc gia và là vấn đề cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn.

Nhiều chuyên gia trong lĩnh vực quản lý đã chỉ ra, trong quản lý tài sản công vẫn chưa rõ trách nhiệm của các chủ thể thực thi quyền tài sản công, gồm người định đoạt tài sản, người chiếm hữu, quản lý tài sản, người sử dụng tài sản. Cũng từ thực tế cho thấy, tình trạng người đứng đầu cơ quan, đơn vị không ban hành quy chế quản lý, sử dụng tài sản công để tổ chức thực hiện không hiếm. Điều này dẫn đến một số nơi tài sản công bị quản lý lỏng lẻo, không rõ trách nhiệm. Những sai phạm này không được thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, giám sát kịp thời dẫn tới hậu quả xảy ra trong thời gian dài, phức tạp, rất khó khắc phục. Ngay trong phiên chất vấn và trả lời chất vấn về công tác quản lý, khai thác, sử dụng quỹ nhà, đất thuộc quản lý nhà nước trên địa bàn TP Hà Nội diễn ra đầu tháng 7-2022, các đại biểu Hội đồng nhân dân TP Hà Nội đã chất vấn việc thành phố có 802/803 hợp đồng nhà chưa được gia hạn, chưa được ký và có sai phạm trong sử dụng nhà chuyên dùng. Đặc biệt, nợ nghĩa vụ tài chính của các tổ chức, cá nhân sử dụng nhà chuyên dùng trên địa bàn TP Hà Nội khoảng 1.200 tỷ đồng kéo dài nhiều năm và xu hướng ngày càng tăng. Đây cũng là thực trạng chung ở một số địa phương hiện nay.

Cũng theo các chuyên gia, trong quản lý tài sản công, điều quan trọng là phải bằng mọi quy định pháp luật để từng bước loại bỏ hoàn toàn cơ chế “xin-cho”. Nếu đâu đó còn việc phân bổ nguồn lực theo cơ chế “xin-cho”, quan hệ thân hữu không dựa trên cơ chế thị trường và cạnh tranh công bằng thì nơi đó chắc chắn hình thành “nhóm lợi ích”, “nhóm trục lợi”. Loại bỏ dứt điểm cơ chế "xin-cho" phải bằng chế tài pháp luật chặt chẽ chứ không thể dùng mệnh lệnh hành chính. Để phòng, chống tham nhũng hiệu quả, nhất là lĩnh vực quản lý tài sản công, tài chính công, chúng ta nên nghiên cứu xây dựng Luật Đăng ký tài sản. Chế tài luật để xử lý hiện tượng nhiều người đang đứng tên, chiếm, sở hữu tài sản mà có thể đó là hợp pháp hay không hợp pháp, có chứng minh được nguồn gốc hợp pháp hay không. Đó cũng là chế tài để xử lý tình trạng các đối tượng tham nhũng che giấu tài sản.

Tiên và hậu đều trách... cán bộ thoái hóa

Hơn 20 năm trước đây, đăng đàn trước Quốc hội, một vị chánh án từng phát biểu gây xôn xao dư luận, nêu ra thực trạng đáng suy ngẫm, đó là tình trạng luật pháp của chúng ta tạo ra những cách hiểu khác nhau. Ông nói điều đó nhằm cảnh báo về hệ thống luật pháp chưa hoàn chỉnh.

Luật pháp và chính sách là xương sống trong quản trị quốc gia. Đảng, Nhà nước không bao biện và luôn nhìn thẳng vào thực tế để thấy rằng, chúng ta có hệ thống pháp luật tương đối đầy đủ; có rất nhiều chính sách tiến bộ, phù hợp với thực tiễn, đặc biệt những chính sách về an sinh xã hội bảo đảm tốt nhất quyền con người. Dù vậy, còn những văn bản luật, những chính sách cần nghiên cứu sâu từ thực tiễn để điều chỉnh cho phù hợp, nhất là những bộ luật, chính sách có ảnh hưởng lớn đến đời sống xã hội như đã phân tích. Đại dịch Covid-19 đã cho chúng ta thêm góc nhìn khách quan về các chính sách ở nhiều lĩnh vực, trong đó có chính sách công. Ở những thời điểm khó khăn nhất, về cơ bản, đội ngũ ngành y vẫn quyết tâm, làm việc hết mình, sẵn sàng xả thân nơi gian khó. Nhưng sau một thời gian dài trên tuyến đầu chống dịch, chính sách tiền lương, chế độ ưu đãi với họ không phù hợp sức lao động bỏ ra đã khiến hàng nghìn nhân viên ngành y rời hệ thống y tế công lập. Không chỉ ngành y, nhiều ngành nghề đang có những bất cập giữa lương và thu nhập, giữa lao động và hưởng thụ, giữa quyền lợi và trách nhiệm.

Không thể phủ nhận, tiến trình từng bước hoàn thiện hệ thống pháp luật luôn được Đảng, Nhà nước ta coi trọng. Chúng ta có đủ các chế tài bao quát mọi lĩnh vực và thượng tôn pháp luật đang đóng vai trò chủ đạo trong quản lý nhà nước. Tuy vậy, cũng như bất cứ quốc gia nào, Việt Nam đang trên con đường hoàn thiện nhà nước pháp quyền XHCN, một mô hình nhà nước chưa có sẵn. Lập pháp (bao gồm cả sửa luật) phải tuân theo những trình tự, thủ tục chặt chẽ và không phải bao giờ cũng dự báo được mọi tình huống xảy ra. Hơn nữa, việc này cần thực tiễn chứng minh. Bởi thế, những khoảng trống, kẽ hở, khiếm khuyết trong quá trình thực thi pháp luật là khó tránh khỏi. Yếu tố cốt lõi chúng ta đang làm là tiếp tục xây dựng, hoàn thiện đồng bộ thể chế về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, quản lý kinh tế-xã hội và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; kịp thời khắc phục những bất cập, bịt kín những "khoảng trống", "kẽ hở" để "không thể tham nhũng, tiêu cực".

Có đầy đủ cơ sở lý luận và thực tiễn để trả lời câu hỏi "Hàng loạt “quan chức” hầu tòa thì lỗi tại phẩm chất hay cơ chế?".

Các Mác từng luận giải một cách thuyết phục: “Trong tính hiện thực của nó, bản chất con người là tổng hòa những quan hệ xã hội”. Luận điểm này đã trở thành nền tảng, cơ sở khoa học khi nghiên cứu, giải quyết vấn đề bản chất con người. Những quan chức, cán bộ sai phạm có cả nguyên nhân do phẩm chất đạo đức, cả nguyên nhân do kẽ hở về cơ chế, chính sách, pháp luật. Trong mối quan hệ này, lỗi do sự suy thoái phẩm chất đạo đức của cán bộ mang tính quyết định. Cơ chế, chính sách, pháp luật có lỗ hổng là điều kiện để thúc đẩy họ vi phạm. Hay có thể nói, những cán bộ này là những người cơ hội chủ nghĩa. Ở một góc nhìn khác, một phần nguyên nhân dẫn tới luật pháp, chính sách của chúng ta có những kẽ hở, còn hạn chế cũng có yếu tố do chủ quan phẩm chất đạo đức của chính đội ngũ cán bộ có trách nhiệm, nghĩa vụ xây dựng hệ thống luật pháp, chính sách đó. Luật pháp, chính sách cũng là do con người xây dựng nên. Loại bỏ yếu tố về trình độ, năng lực còn hạn chế khi xây dựng luật thì tình trạng xây dựng luật pháp, chính sách theo kiểu “cuốc giật vào lòng”, “lợi ích nhóm”, "cài cắm" lợi ích vào văn bản, lợi dụng cái hợp pháp để làm điều không hợp lý chưa thực sự chấm dứt.

Đi đôi với việc tập trung chỉ đạo công tác phát hiện, xử lý tham nhũng, công tác xây dựng, hoàn thiện cơ chế, thể chế về quản lý kinh tế-xã hội và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực cũng được chú trọng đẩy mạnh, từng bước hoàn thiện cơ chế phòng ngừa chặt chẽ để "không thể", "không dám", "không muốn", "không cần" tham nhũng (Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu tại Hội nghị toàn quốc tổng kết 10 năm công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực (2012-2022).

(còn nữa)

 

Nhóm phóng viên

Đề nghị chuyển hồ sơ sang Bộ công an xử lý hai doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu

[Công Thương] Cơ quan chức năng vừa thống nhất đề nghị chuyển hồ sơ 2 doanh nghiệp không nộp số dư quỹ bình ổn xăng dầu vào ngân sách sang Bộ Công an xử lý theo quy định.

Ảnh minh họa

Trước đó, ngày 30/6, Bộ Công Thương đã có Công văn số 3705/BCT-TTTN gửi Công ty CP Xăng dầu Thái Sơn B.Q.P (số 32 Phùng Khắc Khoan, phường Đa Kao, quận 1, TP Hồ Chí Minh) và Công văn số 3706/BCT-TTTN gửi Công ty CP Dương Đông Hòa Phú (xóm Tân Phú, thôn Phú Thủy, xã Hòa Phú, huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận) về việc đôn đốc nộp số dư Quỹ bình ổn giá xăng dầu vào ngân sách nhà nước.

Công văn số 3705 chỉ rõ, qua nhiều lần đôn đốc bằng văn bản, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính chưa nhận được báo cáo, chứng từ của Công ty CP Xăng dầu Thái Sơn B.Q.P về việc nộp số tiền hơn 21,7 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước.

Với Công ty CP Đông Dương Hòa Phú, số tiền chậm nộp là hơn 3,7 tỷ đồng, theo Công văn số 3706.

Nhằm đảm bảo việc tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật, Bộ Công Thương đề nghị 2 công ty khẩn trương chuyển nộp toàn bộ số dư quỹ bình ổn giá xăng dầu tại 2 công ty vào ngân sách nhà nước, đồng thời gửi báo cáo, bản sao chứng từ nộp tiền về Bộ Tài chính (Cục Quản lý giá), Bộ Công Thương (Vụ Thị trường trong nước) trước ngày 10/7/2022.

Sau thời hạn nêu trên, nếu 2 công ty nêu trên không thực hiện chuyển nộp số dư Quỹ bình ổn giá tại công ty vào ngân sách nhà nước, Bộ Công Thương sẽ chuyển hồ sơ liên quan sang Bộ Công an để xử lý theo quy định của pháp luật.

Lan Phương

"Lúc dân cần, lúc dân khó, có Công an"!

Học và làm theo chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng “Danh dự là điều thiêng liêng, cao quý nhất” và đồng chí Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm “Lúc dân cần, lúc dân khó, có Công an”, thời gian qua, CBCS Công an Hà Nam luôn nỗ lực, cố gắng hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Những chiến công trong công tác đấu tranh, phòng, chống tội phạm và hình ảnh nhân văn, những việc làm tình nghĩa của lực lượng Công an Hà Nam… đang được nhân lên từng ngày.

Hình ảnh xúc động về người chiến sỹ Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và cứu hộ, cứu nạn (PCCC và CNCH) Công an tỉnh Hà Nam không quản hiểm nguy, lao vào biển lửa để cứu các nạn nhân trong vụ cháy tại cửa hàng tạp hóa Phương Mai, trên đường Nguyễn Văn Trỗi, TP Phủ Lý (Hà Nam) đã được cộng đồng mạng nhanh chóng lan tỏa.

Đó là ngày 27/6/2022, ngay sau khi nhận thông tin xảy ra vụ cháy tại tầng 3, tầng 4 của cửa hàng tạp hóa Phương Mai khiến 5 người trong cửa hàng mắc kẹt ở trong  nhà, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH và cán bộ, chiến sỹ thuộc các đơn vị nghiệp vụ Công an tỉnh, Công an TP Phủ Lý phối hợp với chính quyền địa phương và quần chúng nhân nhân tiến hành chữa cháy và giải cứu thành công nạn nhân đang mắc kẹt trong nhà. Khoảnh khắc những chiến sỹ Cảnh sát PCCC và CNCH đưa 5 nạn nhân (trong đó có 3 trẻ em và 2 người lớn) ra ngoài, thoát khỏi lằn ranh sống chết là hình ảnh lay động lòng người nhất.

Công an Hà Nam giải cứu 5 nạn nhân và dập tắt đám cháy tại TP Phủ Lý, tháng 6/2022.

Đến bây giờ, gia đình ông Nguyễn Văn Tín, bà Cao Thị Kim trú tại thôn Đồng Vũ, xã Đạo Lý, huyện Lý Nhân vẫn còn nguyên cảm xúc bồi hồi, xúc động khi được Công an xã Đạo Lý, câu lạc bộ thiện nguyện Hoa hướng dương và chính quyền địa phương trao tặng một con bò trị giá 16,5 triệu đồng và 3,7 triệu đồng hỗ trợ làm chuồng nuôi bò. Gia cảnh nhà ông bà vô cùng khó khăn do tuổi cao, sức yếu lại mắc nhiều bệnh tật, ông bà còn phải nuôi dưỡng người con gái bị thiểu năng trí tuệ và 1 cháu ngoại chưa đầy 4 tuổi. Nhận được món quà sinh kế, gia đình ông bà rất xúc động và cảm ơn lực lượng Công an địa phương đã luôn đồng hành, giúp đỡ người dân trong lúc khó khăn. Được biết thông qua công tác vận động quần chúng, nắm tình hình đời sống nhân dân phục vụ công tác bảo đảm ANTT, Công an xã Đạo Lý đã kêu gọi giúp đỡ gia đình ông Tín phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, coi đây là một nhiệm vụ chính trị của lực lượng Công an chính quy về xã, thực hiện theo chỉ đạo của đồng chí Bộ trưởng Bộ Công an “lúc dân cần, lúc dân khó, có Công an”.

Học và làm theo chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư và đồng chí Bộ trưởng Bộ Công an, Thiếu tá Nguyễn Văn Đông, Trưởng Công an xã Thanh Hải, huyện Thanh Liêm luôn gần dân, lắng nghe dân, đó là “chìa khóa vàng” giúp đồng chí nắm vững địa bàn, hiểu được tâm tư nguyện vọng của nhân dân, từ đó tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành tốt các quy định của pháp luật, tích cực tham gia phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc. Do đó, nhiều mô hình phòng, chống tội phạm được ra đời, phát huy hiệu quả, được người dân tích cực tham gia, tiêu biểu như: mô hình: “Tự phòng, tự quản”, mô hình “Thắp sáng đường quê”, mô hình “Camera an ninh”.... Đến nay, sau gần 2 năm triển khai mô hình, đã góp phần giữ vững ANTT trên điạ bàn, người dân ngày càng an tâm và tin tưởng lực lượng Công an xã chính quy. Qua mô hình cũng giúp cho người dân nâng cao tinh thần cảnh giác, đấu tranh, tố giác tội phạm, xây dựng cho mình lối sống lành mạnh, góp phần xây dựng thôn xóm bình yên, gia đình hòa thuận… “Nhờ việc triển khai đồng bộ biện pháp phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm, từ khi Thiếu tá Nguyễn Văn Đông và lực lượng Công an chính quy về nhận nhiệm vụ tại địa bàn, tình hình an ninh, trật tự tại xã Thanh Hải đã chuyển biến tích cực hơn. Tình trạng trộm cắp vặt, đánh bạc ăn tiền… trong nhân dân đã giảm hẳn, từ đó các mâu thuẫn, phức tạp về an ninh trật tự do tệ nạn cờ bạc gây ra cũng ít hơn", đó là chia sẻ của ông Vũ Văn Phi, người dân thôn Đoan Vĩ 1, xã Thanh Hải. Còn ông Nhữ Văn Toàn, người dân thôn Thanh Khê, xã Thanh Hải cho biết, Thiếu tá Nguyễn Văn Đông rất gần gũi với nhân dân, tạo được “sợi dây kết nối" hài hòa giữa nhân dân với lực lượng Công an cơ sở. Khi cơ sở có vụ việc gì, bất kể ngày đêm, mỗi khi nhận được trình báo của quần chúng nhân dân, anh và đồng đội luôn có mặt kịp thời giải quyết, không để phát sinh phức tạp".

Thực hiện chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư “Danh dự là điều thiêng liêng, cao quý nhất” và của đồng chí Bộ trưởng Bộ Công an “Lúc dân cần, lúc dân khó, có Công an”, ngày 16/11/2021, Đảng ủy, Giám đốc Công an tỉnh Hà Nam đã ban hành Kế hoạch số 4174/KH - CAT- PX03 chỉ đạo Công an các đơn vị, địa phương tổ chức nghiên cứu, học tập để mỗi đảng viên, cán bộ, chiến sỹ thấm nhuần gắn với quán triệt, triển khai Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, Nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp, nhiệm kỳ 2020-2025 thành đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng trong toàn Công an tỉnh. Từ đó, mỗi cán bộ, đảng viên tu dưỡng, rèn luyện bản lĩnh chính trị, đạo đức lối sống, sẵn sang nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Bằng những nội dung, cách làm phong phú, đa dạng như: Tổ chức Chương trình giao lưu biểu dương điển hình tiên tiến trong thực hiện phong trào thi đua “Vì an ninh Tổ quốc”, giai đoạn 2021-2022 với chủ đề “Lúc dân cần, lúc dân khó, có Công an”; xây dựng mô hình “Đơn vị kiểu mẫu về điều lệnh CAND”.

Thiết kế nội dung chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư và đồng chí Bộ trưởng thành bộ bích chương treo trang trọng tại hội trường, phòng họp, nơi tiếp công dân tại Công an các đơn vị địa phương. Tổ chức hội thảo, tọa đàm, nói chuyện chuyên đề, sinh hoạt chuyên đề, đối thoại…100% các chi, đảng bộ trực thuộc, Công an các huyện, thị xã, thành phố đã đồng loạt triển khai, coi việc học tập và làm theo chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư và Bộ trưởng là “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt, định hướng cho cán bộ, đảng viên đơn vị

mình. Qua đó, cụ thể hóa việc thực hiện bằng những việc làm thiết thực như: Nêu cao tinh thần trách nhiệm, tận tụy với công việc, nâng cao hiệu quả các mặt công tác Công an, bảo đảm an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự xã hội; đẩy mạnh công tác cải cách hành chính và cải cách thủ tục hành chính trên các lĩnh vực quản lý Nhà nước về ANTT. Duy trì và nâng cao chất lượng các hoạt động nhân đạo, xã hội từ thiện giúp đỡ nhân dân có hoàn cảnh khó khăn… để mỗi đảng viên, cán bộ, chiến sỹ luôn gắn bó mật thiết với nhân dân, thực hiện “4 cùng với nhân dân” để dân tin, dân yêu, dân ủng hộ, giúp đỡ lực lượng Công an.

Việc học tập và làm theo chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư và Bộ trưởng Bộ Công an đã góp phần nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) về “Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ”, góp phần xây dựng Công an Hà Nam ngày càng trong sạch vững mạnh, xứng đáng là thanh bảo kiếm bảo vệ Đảng, bảo vệ nhân dân.

Các hoạt động tri ân, đền ơn đáp nghĩa, xã hội, từ thiện được duy trì và nhân rộng như: phụng dưỡng mẹ Việt Nam anh hùng, xây dựng nhà tình nghĩa cho các gia đình thương binh, liệt sỹ, gia đình có công với cách mạng; tặng sổ tiết kiệm, tặng quà cho gia đình chính sách, nạn nhân chất độc da cam, học sinh nghèo vượt khó… với số tiền hàng tỷ đồng... Phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc tiếp tục củng cố, duy trì các mô hình, điển hình tiên tiến đang phát huy hiệu quả và nghiên cứu, tham mưu xây dựng, triển khai 9 mô hình mới, phù hợp với từng địa bàn, phục vụ tốt công tác bảo đảm ANTT ở cơ sở, qua đó đã góp phần xây dựng hình ảnh người chiến sỹ Công an Hà Nam bản lĩnh về chính trị, giỏi về công tác chuyên môn, nghiệp vụ, thân thiện với nhân dân, được dân tin, dân yêu.

Đặng Lan Anh

Phá án trên môi trường không gian mạng

Trong bối cảnh khoa học công nghệ thông tin phát triển, ngoài những lợi thế, lợi ích của mạng internet cũng như hệ thống thông tin truyền thông phục vụ đời sống nhân dân thì các loại tội phạm cũng lợi dụng triệt để môi trường không gian mạng để hoạt động phạm tội. Chính vì vậy, công tác trinh sát, điều tra các loại tội phạm trên môi trường không gian mạng cũng hết sức gian nan, vất vả…

Sau hơn 1 năm rưỡi thành lập, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (ANM-PCTPCNC) Công an TP Hồ Chí Minh đã chủ động tập trung phòng ngừa, đấu tranh, ngăn chặn có hiệu quả loại tội phạm sử dụng công nghệ cao, thực hiện tốt nhiệm vụ đảm bảo an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội (TTATXH) tại Việt Nam nói chung và TP Hồ Chí Minh nói riêng.

Triệt phá các vụ án lớn phải kể đến vụ án do đơn vị phối hợp với Phòng Cảnh sát hình sự và các phòng liên quan điều tra, triệt phá đường dây tổ chức đánh bạc và đánh bạc trên không gian mạng có số lượng tiền giao dịch “khủng” - hơn 87.600 tỷ đồng, tương đương khoảng 3,8 tỷ USD (chỉ tính tiền con bạc tham gia, chưa tính tiền đối ứng của nhà cái) do các đối tượng Huỳnh Long Bạch, Huỳnh Long Nhu, Phạm Thị Mai Ngân và Nguyễn Đắc Quý cầm đầu, điều hành.

Bắt giữ, khám xét nơi ở của những người có liên quan đến đường dây đánh bạc “khủng”,
thu giữ lượng tang vật rất lớn.

Trong vụ án này, cơ quan Công an đã đề nghị truy tố 43 bị can. Đường dây đánh bạc qua mạng này được đánh giá là lớn nhất từ trước tới nay do Công an thành phố triệt phá. Đường dây tội phạm này hình thành nhiều nhánh, phân cấp nhiều tầng, nhiều đại lý, tổ chức đánh bạc chặt chẽ với quy mô lớn, phát triển ở khắp các tỉnh, thành trong cả nước giống như hoạt động kinh doanh đa cấp, gây ảnh hưởng xấu đến tình hình ANTT, đời sống kinh tế - xã hội của người dân trên địa bàn TP Hồ Chí Minh cũng như cả nước.

Đại tá Nguyễn Thế Lâm, Trưởng phòng ANM-PCTPCNC cho biết, dưới sự chỉ đạo trực tiếp và sát sao của Ban Giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh, Ban chuyên án đã tìm hiểu, thu thập chứng cứ và lên phương án bắt giữ các đối tượng... Yếu tố quan trọng nhất để có thể triệt phá được đường dây đánh bạc này là cơ quan Công an phải thu thập được các chứng cứ điện tử từ các trang web mà các đối tượng dùng để đánh bạc.

Theo Đại tá Nguyễn Thế Lâm, trong quá trình điều tra, phá án, Ban chuyên án đã gặp không ít khó khăn về phương tiện, thiết bị và cả những vấn đề tuân thủ pháp luật về an ninh mạng của các nhà cung cấp mạng cũng như các ngân hàng.

Phương thức hoạt động của các đối tượng này rất tinh vi, bí mật, thay đổi thủ đoạn đặt cược thông qua việc sử dụng tiền Việt để mua các loại tiền điện tử (Etherum, USDT, TRON...), liên kết với các sàn tài chính để quy đổi, nạp/rút tiền cũng gây khó khăn cho công tác đấu tranh, xử lý…

Không chỉ vụ án này mà với các vụ án thuộc lĩnh vực an ninh mạng khác, hầu hết việc lần tìm đối tượng đều thông qua việc áp dụng công nghệ. Từ công tác thu thập hình ảnh, dữ liệu đến công tác phân tích hình ảnh, dữ liệu và những thông tin liên quan đều được thực hiện một cách tỉ mỉ, cẩn trọng. Bên cạnh công việc truy tìm đối tượng gây án, công tác điều tra, trinh sát trên không gian mạng đòi hỏi cán bộ phải thuần thục kỹ năng, thành thạo công nghệ để thu thập chứng cứ số. Đáng nói việc thu thập chứng cứ trên không gian số nếu không được thực hiện một cách kịp thời, bài bản, đúng với quy định thì khi bắt giữ đối tượng sẽ gặp khó trong việc củng cố hồ sơ phục vụ công tác điều tra.

Trong hơn một năm rưỡi hoạt động, Phòng ANM-PCTPCNC đã phát hiện, xác minh làm rõ, tổ chức truy xét, phối hợp với các đơn vị và các địa phương khởi tố hình sự 159 vụ (139 bị can), xử lý vi phạm hành chính 16 vụ. Trong đó, đáng chú ý đã xác lập, đấu tranh và triệt phá thành công một số chuyên án nổi bật, như: Đường dây tổ chức đánh bạc trực tuyến “khủng” và đường dây lợi dụng chức vụ, quyền hạn để cung cấp dịch vụ tiêm vaccine COVID-19 trái phép, trục lợi bất chính. Phát hiện, phối hợp xử lý hàng trăm trường hợp có hoạt động đăng tải thông tin bịa đặt, sai sự thật, xuyên tạc chủ trương, chính sách phòng, chống dịch COVID-19; đặc biệt khởi tố 1 vụ án, 1 bị can có hành vi đăng tải thông tin sai sự thật về tình hình dịch bệnh COVID-19…

Phòng ANM-PCTPCNC cũng đã phát hiện, tổ chức xác minh làm rõ, mời làm việc, đấu tranh răn đe 46 đối tượng có hoạt động đăng tải thông tin xấu độc trên không gian mạng. Điển hình là khởi tố bị can Nguyễn Phương Hằng và xử phạt hành chính, lập hồ sơ răn đe hàng chục đối tượng liên quan trong việc hỗ trợ truyền thông, tham gia các buổi livestream, youtuber ủng hộ Nguyễn Phương Hằng đăng tải thông tin xấu độc); đã xác minh làm rõ, trao đổi đề nghị Công an các đơn vị, địa phương tiến hành xử lý 8 đối tượng theo chức năng, thẩm quyền…

Phòng ANM-PCTPCNC cũng đã tổ chức phối hợp, hỗ trợ Công an các đơn vị, địa phương, cung cấp thông tin, tài liệu, dữ liệu, chứng cứ điện tử... có giá trị phục vụ công tác nắm tình hình, điều tra, xử lý đối tượng của các đơn vị nghiệp vụ, cơ quan điều tra các cấp trong Công an thành phố…

Nhằm tăng cường công tác phòng ngừa, kịp thời ngăn chặn, đấu tranh, xử lý các đối tượng xâm phạm an ninh, an toàn thông tin, Phòng ANM-PCTPCNC đã tham mưu Ban Giám đốc Công an thành phố báo cáo và trình UBND thành phố quyết định thành lập Tiểu ban An toàn, An ninh mạng thành phố. Trong đó, Phòng ANM-PCTPCNC đóng vai trò thường trực, trực tiếp tham mưu các vấn đề liên quan để xây dựng, kiện toàn, thực hiện các công tác để đảm bảo hiệu quả hoạt động, phát huy vai trò của Tiểu ban trong đảm bảo an ninh, an toàn thông tin trên địa bàn thành phố.

Bên cạnh triển khai các mặt công tác Công an, ngày 15/12/2021, Phòng ANM-PCTPCNC chính thức công khai trang mạng xã hội trên ứng dụng Facebook với tên gọi: “Phòng ANM-PCTPCNC - Công an TP Hồ Chí Minh” và kênh Youtube “Phòng ANM&PCTPSDCNC - CATPHCM” nhằm mục đích tuyên truyền pháp luật và các quy định, kiến thức có liên quan đến an ninh mạng, bảo vệ an toàn, an ninh thông tin, bảo mật dữ liệu cá nhân, dữ liệu số trong quá trình tham gia mạng Internet đến quần chúng nhân dân; cảnh báo, phòng ngừa những phương thức, thủ đoạn của tội phạm sử dụng công nghệ cao...

Dù là đơn vị trực tiếp chiến đấu, nhưng Phòng ANM-PCTPCNC cũng phục vụ các đơn vị khác khi có yêu cầu tấn công trấn áp tội phạm, xử lý các hành vi vi phạm liên quan trên mạng và hỗ trợ các đơn vị khác ở trong và ngoài ngành…

Theo Đại tá Nguyễn Thế Lâm, trong thời gian tới, tình hình tội phạm sử dụng công nghệ cao sẽ ngày càng gia tăng cả về số lượng và phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, nguy hiểm hơn. Do đó, Phòng sẽ tiếp tục tổ chức nắm chắc, phân tích và dự báo sát tình hình trên không gian mạng theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Đồng thời, tiếp tục tổ chức đấu tranh quyết liệt, trấn áp mạnh các loại tội phạm sử dụng công nghệ cao xâm phạm an ninh quốc gia, TTATXH. Trong đó, tập trung một số loại tội phạm gây bức xúc trong quần chúng nhân dân, như: Tội phạm tổ chức đánh bạc, đánh bạc qua mạng, hoạt động “tín dụng đen” trên mạng, lừa đảo chiếm đoạt tài sản lợi dụng đầu tư theo mô hình đa cấp, hoạt động của các sàn giao dịch tiền ảo, vàng, ngoại hối trái phép; hoạt động quảng cáo trực tuyến liên quan đến cờ bạc, vũ khí, vật liệu nổ, mua bán thực phẩm chức năng giả...

Phú Lữ

Hàng loạt “quan chức” hầu tòa: Lỗi cơ chế hay phẩm chất?

[QĐND] 10 năm qua (2012-2022), đã có 7.390 đảng viên bị kỷ luật do tham nhũng. Riêng Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đã đưa vào diện theo dõi, chỉ đạo gần 1.000 vụ án, vụ việc ở 3 cấp độ; đã đưa ra xét xử sơ thẩm 120 vụ án, 1.083 bị cáo, trong đó có 37 cán bộ diện Trung ương quản lý bị xử lý hình sự.

Nhiều “quan chức” cấp cao hầu tòa khiến dư luận cộm lên một câu hỏi: Lỗi ấy do đâu? Một câu hỏi nhức nhối và đó là lý do nhóm phóng viên Báo Quân đội nhân dân tổ chức loạt bài này.

Bài 1: “Bẫy” suy thoái không cấp thẻ miễn trừ

Không tự giác sẽ biến mình thành người có tội

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cho rằng: “Tham nhũng là "khuyết tật bẩm sinh" của quyền lực, là một trong những nguy cơ đe dọa sự tồn vong của chế độ ta. Thời đại nào, chế độ nào, quốc gia nào cũng có, không thể xóa ngay tận gốc tham nhũng trong một thời gian ngắn”. Nhận định ấy có nghĩa là, nơi nào có quyền lực nhà nước thì nơi ấy có nguy cơ xảy ra tham nhũng.

Nhận định ấy cũng rất đúng với tư tưởng Hồ Chí Minh, khi mà từ 70 năm trước (năm 1952), Người từng viết: “Có những người trong lúc tranh đấu thì hăng hái, trung thành, không sợ nguy hiểm, không sợ cực khổ, không sợ quân địch, nghĩa là có công với cách mạng. Song đến khi có ít nhiều quyền hạn trong tay thì đâm ra kiêu ngạo, xa xỉ, phạm vào tham ô, lãng phí, quan liêu, không tự giác, mà biến thành người có tội với cách mạng”.

Phát biểu trước tòa, ông Đinh La Thăng cựu Ủy viên Bộ Chính trị, người từng được Đảng, Nhà nước giao rất nhiều trọng trách, đã rơi nước mắt nhắc lại những năm tháng tuổi trẻ với sự hy sinh, cống hiến tuổi xuân trên công trường thủy điện Sông Đà. Nghe ông nói, không ai phủ nhận ông đã có một thời tuổi trẻ sôi nổi, với một lý tưởng sống rất đẹp. Nhưng khi bước lên những nấc thang của quyền lực, đứng đầu một tập đoàn kinh tế, đứng đầu một bộ, ông đã cố ý (hoặc vô tình) làm trái các quy định của pháp luật, gây ra những hậu quả to lớn, nghiêm trọng cho kinh tế đất nước.

Ông nắm rõ quy định của pháp luật về quản lý tài sản Nhà nước, nhưng vẫn cố tình thu xếp cho Công ty Yên Khánh của Đinh Ngọc Hệ trúng thầu quyền thu phí một tuyến cao tốc, gây thất thoát 725 tỷ đồng. Ông biết rõ việc góp vốn của Nhà nước vào OceanBank là trái thẩm quyền, không đúng chức năng nhưng vẫn cố tình ký kết, làm thất thoát 800 tỷ đồng... Đó chỉ là hai trong nhiều vụ án mà ông Đinh La Thăng bị khởi tố, cho thấy ông đã “tự tung, tự tác”, tự cho mình quyền coi thường kỷ luật của Đảng, pháp luật Nhà nước.

Ông Nguyễn Bắc Son, cựu Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông, người giữ vai trò quyết định trong thực hiện dự án MobiFone mua 95% cổ phần AVG bất chấp quy định của pháp luật. Hành vi của ông Son và đồng phạm gây thiệt hại tài sản Nhà nước 6.500 tỷ đồng. Riêng ông Son nhận 3 triệu USD tiền hối lộ trong vụ việc này. Một hành vi tham ô khủng khiếp, không gì bào chữa được. Ông Son từng là sĩ quan quân đội, đã tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc, nhưng những phẩm chất cao quý mà ông tích lũy được trong quân ngũ đã bị bắn gục bởi “viên đạn bọc đường” khi đã lên đến một nấc rất cao của danh vọng.

Minh họa: QUANG CƯỜNG 

Ông Vũ Huy Hoàng, cựu Bộ trưởng Bộ Công Thương là một ví dụ điển hình về sự suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống. Ông đã sử dụng quyền lực được nhân dân ủy thác để vụ lợi trong việc tiếp nhận, bổ nhiệm con trai là Vũ Quang Hải làm kiểm soát viên Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam; quyết định điều động và đề cử Vũ Quang Hải tham gia Hội đồng quản trị Tổng công ty Bia-Rượu-Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco) để bầu làm thành viên Hội đồng quản trị, Phó tổng giám đốc Sabeco. Trên cương vị Bộ trưởng, ông Vũ Huy Hoàng đã có ý kiến chỉ đạo Sabeco góp vốn bằng quyền sử dụng khu đất số 2-4-6 Hai Bà Trưng (TP Hồ Chí Minh) và tiền của Sabeco để thành lập liên doanh Sabeco Pearl, đầu tư thực hiện dự án "xây dựng khách sạn 6 sao" tại khu đất trên. Sau đó, ông lại chỉ đạo Sabeco thoái toàn bộ vốn góp tại Sabeco Pearl, dẫn tới quyền quản lý, sử dụng khu đất số 2-4-6 Hai Bà Trưng bị chuyển từ doanh nghiệp nhà nước sang tư nhân trái pháp luật, gây thất thoát hơn 2.700 tỷ đồng. Những hành vi của ông đã vi phạm quy định của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về những điều đảng viên không được làm và quy định của Ban Bí thư về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên; vi phạm Luật Phòng, chống tham nhũng, gây bức xúc trong xã hội.

Nếu nhắc tới sự tha hóa phẩm chất khi đã ngồi vào vị trí “chức trọng, quyền cao", chúng ta không khỏi đau xót khi nhắc đến ông Nguyễn Đức Chung, cựu Chủ tịch UBND TP Hà Nội. Ông trưởng thành trong ngành công an, từng là người cảnh sát hình sự nổi tiếng dũng cảm, từng lập được không ít chiến công trên lĩnh vực phòng, chống tội phạm, được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân, trở thành một vị tướng công an khi độ tuổi còn trẻ. Với những phẩm chất đáng quý đó, người dân từng tràn trề hy vọng ông sẽ có những đóng góp xứng đáng khi trở thành người đứng đầu chính quyền TP Hà Nội. Nhưng sự suy thoái không có “thẻ miễn trừ” với bất kỳ ai, khi ông sa vào chủ nghĩa cá nhân, khi ông bỏ quên sự tu dưỡng, rèn luyện các phẩm chất đạo đức và để chủ nghĩa danh lợi lấn át. Ông bị tòa án tuyên phạm tội "chiếm đoạt tài liệu bí mật nhà nước"; “lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” với tổng mức hình phạt trong 3 vụ án là 12 năm tù tính từ ngày bị bắt 28-8-2020. Đáng nói hơn, ông Nguyễn Đức Chung có học vị tiến sĩ luật, rất hiểu biết pháp luật nhưng lại cố tình vi phạm pháp luật.

“Không thích thú gì việc kỷ luật đồng chí, đồng đội của mình, thậm chí rất đau xót, nhưng buộc phải làm. Như Bác Hồ đã nói, phải cắt bỏ một vài cành cây sâu mọt để cứu cả cây”-Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu trong tiếp xúc cử tri Hà Nội ngày 23-6-2022.

Không thể đổ lỗi cho cơ chế

Một số trường hợp “quan chức” kể trên sa ngã trên những con đường khác nhau nhưng ở họ có một điểm chung: Họ từng là những cán bộ ưu tú của Đảng, Nhà nước nhưng khi được giao những chức quyền cao cấp, họ đã trượt xuống vũng bùn của chủ nghĩa cá nhân, đánh mất những phẩm chất đạo đức tốt đẹp mà họ đã đánh đổi cả tuổi xuân để tôi luyện. Ngự trị nơi đỉnh cao quyền lực, họ lơ là phòng bị, để “giặc trong lòng” đánh bại hoàn toàn. Sự tha hóa của những người có quyền lực hoàn toàn không phải là điều xa lạ với những người cộng sản, và không thể đổ lỗi cho bất kỳ cơ chế nào.

Cách đây ngót 180 năm, khi nghiên cứu sự tha hóa của quyền lực nhà nước ở Tây Âu, Các Mác đã đưa ra những cảnh báo: Quyền lực nhà nước càng lớn thì sự tha hóa của nó càng nguy hiểm, nó càng gần với tư cách một lực lượng tự trị thoát khỏi sự kiểm soát của con người. Các Mác coi giới quan chức tạo thành một xã hội đóng kín trong nhà nước. Nhà nước chỉ còn tồn tại dưới dạng những lực lượng quan chức cụ thể khác nhau và với mỗi quan chức cụ thể thì “mục đích nhà nước biến thành mục đích cá nhân của y, thành việc chạy theo chức tước, thành việc mưu danh, cầu lợi”.

Sự tha hóa của giới quan chức là biểu hiện của việc tha hóa quyền lực chính trị, đây dường như là căn bệnh chung của mọi kiểu nhà nước. Các Mác đặc biệt lưu ý sự tha hóa của quyền lực trong nền kinh tế thị trường, đó là hiện tượng tôn thờ đồng tiền, bất chấp đạo lý. Ông đã viết: “Sức mạnh của tiền lớn bao nhiêu thì sức mạnh của tôi cũng lớn bấy nhiêu... Tôi là người xấu, không thật thà, không có lương tâm, ngu ngốc, nhưng tiền được tôn thờ thì người có tiền cũng được tôn thờ, tiền là cái tốt cao nhất thì người có nó cũng tốt”.

Từ phân tích của Các Mác về nguy cơ tha hóa của những người giữ quyền lực mà những người cộng sản đặt ra yêu cầu rất cao của việc giữ gìn phẩm chất đạo đức cách mạng. Lênin từng yêu cầu phải “lay động các tòa án nhân dân và dạy cho họ biết trừng trị một cách không thương xót, kể cả việc đem bắn những kẻ lạm dụng chính sách kinh tế mới”, “đối với người cộng sản phải trừng phạt nặng hơn gấp ba lần so với những người ngoài đảng”, “tôi rất mong chúng ta có thể đuổi ra khỏi đảng từ 10 vạn đến 20 vạn người đã len lỏi vào đảng và đã không những không biết đấu tranh chống bệnh giấy tờ cùng nạn hối lộ, mà còn cản trở cuộc đấu tranh này”.

Lênin cũng cảnh báo hai khuynh hướng sai lầm trong đấu tranh chống sự suy thoái của những người giữ quyền lực nhà nước: Một là, quan niệm giản đơn, đây là căn bệnh dễ chữa trị nên những người cộng sản có thể hạn chế, khắc phục nó chỉ trong thời gian ngắn. Hai là, cho rằng đó là thuộc tính xã hội của quyền lực nhà nước nên sự tồn tại của tham nhũng là tất yếu, con người chỉ có thể hạn chế mà không thể xóa sạch nó.

PGS, TS Nguyễn Thanh Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên từng trả lời phóng viên Báo Quân đội nhân dân về văn hóa liêm chính trong hệ thống chính trị Việt Nam hiện nay: “Trước đây, trong các cuộc kháng chiến, bảo vệ Tổ quốc, Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đã xây dựng nên một xã hội liêm chính với tinh thần “con cá, chột nưa”, kể cả trong thời bao cấp thì văn hóa “cho không lấy, thấy không xin, xin không cho” vẫn lan tỏa trong xã hội như một nếp sống đẹp. Đến khi mở cửa, hội nhập với thế giới, phát triển kinh tế thị trường, chúng ta đã sớm biết rõ tác hại từ mặt trái của nó, nói một cách hình ảnh là khi ta mở cửa thì cùng với những làn gió tươi mới, mát lành cũng không thể tránh khỏi có cả những làn gió độc bay vào.

“Văn hóa thực dụng” xuất hiện, dẫn tới nhiều cái xấu độc cũng bị ngộ nhận trở thành văn hóa. Đồng tiền chi phối cuộc sống khiến nhiều quan niệm văn hóa bị méo mó, lệch lạc. Ví dụ, bây giờ có những cán bộ liêm chính mà tác phong, lối sống quá giản dị thì thường bị dư luận chê là nghèo, cổ hủ, lạc hậu. Hoặc có những cán bộ trong sạch, gương mẫu nhưng không được xung quanh ủng hộ, cùng lắm là được “kính nhi viễn chi”, được an ủi, động viên riêng lẻ chứ ít được ủng hộ công khai. Hay những người đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực lại bị chính người thân phản đối, ghẻ lạnh. Đó là những vấn đề khiến văn hóa liêm chính chưa lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng”.

Lịch sử cách mạng Việt Nam chứng minh, từ khi trở thành Đảng cầm quyền cho đến nay, những người cộng sản Việt Nam đã nêu những tấm gương sáng ngời về đạo đức khi được nhân dân giao phó giữ chức trọng, quyền cao. Chủ tịch Hồ Chí Minh là lãnh tụ tối cao của dân tộc và Người đã hiến cả cuộc đời cho lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Trong lòng dân và trong trái tim nhân loại, Người là hiện thân của đạo đức mới, đạo đức cộng sản. Trong di sản mà Người để lại cho con cháu mai sau, có một kho báu vô tận đó là nền tảng đạo đức “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”.

Trong bài viết "Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam", Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nhấn mạnh: “Và chúng ta cần một hệ thống chính trị mà quyền lực thực sự thuộc về nhân dân, do nhân dân và phục vụ lợi ích của nhân dân, chứ không phải chỉ cho một thiểu số giàu có. Phải chăng những mong ước tốt đẹp đó chính là những giá trị đích thực của chủ nghĩa xã hội và cũng chính là mục tiêu, là con đường mà Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng ta và nhân dân ta đã lựa chọn và đang kiên định, kiên trì theo đuổi”.

Vì thế, chẳng phải ngẫu nhiên khi phát biểu kết luận Hội nghị toàn quốc tổng kết 10 năm công tác phòng, chống tham nhũng tiêu cực ngày 30-6-2022, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng lại giãi bày tâm sự: “Cái quý nhất của con người là cuộc sống và danh dự sống, bởi vì đời người chỉ sống có một lần. Phải sống sao cho khỏi xót xa, ân hận vì những năm tháng đã sống hoài, sống phí; để khỏi hổ thẹn vì những việc làm ti tiện, đớn hèn, bị mọi người khinh bỉ; để đến khi nhắm mắt, xuôi tay, ta có thể tự hào rằng: Tất cả đời ta, tất cả sức ta, ta đã hiến dâng cho sự nghiệp cao đẹp nhất trên đời-sự nghiệp đấu tranh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì sự trường tồn của dân tộc, sự vẻ vang của giống nòi và hạnh phúc của nhân dân”.

Bằng con đường thực hành đạo đức cách mạng trong cơ chế phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nhất định những người cộng sản Việt Nam sẽ tránh được “bẫy” suy thoái của quyền lực. Con đường đó không hề bằng phẳng, dễ dàng, thậm chí sẽ phải trả giá bằng việc loại ra khỏi đội ngũ rất nhiều cán bộ cấp cao vi phạm kỷ luật Đảng, pháp luật Nhà nước. Cùng với thực hành đạo đức cách mạng, Đảng, Nhà nước còn phải thực thi kiểm soát quyền lực. Vấn đề này sẽ được chúng tôi đề cập ở những bài viết tiếp theo.

“Tham nhũng thường diễn ra trong nội bộ, do người có chức, có quyền thực hiện. Phòng, chống tham nhũng là cuộc đấu tranh ngay trong chính bản thân mỗi con người, trong mỗi cơ quan, tổ chức, đơn vị, địa phương mình; liên quan đến lợi ích, chức vụ, danh vọng, uy tín của tổ chức, cá nhân. Vì vậy, phải có thái độ thật kiên quyết, không khoan nhượng và hành động thật quyết liệt, cụ thể, hiệu quả. Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm về những yếu kém, sai phạm về tham nhũng trong tổ chức, cơ quan, đơn vị, địa phương mình”-Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu ngày 30-6-2022.

(Còn nữa)

NHÓM PHÓNG VIÊN