Cảnh giác mầm mống dân túy, ngăn chặn nguy cơ bất ổn

QĐND - Một nhà báo khá nổi tiếng ở TP Hồ Chí Minh vừa nhắn tin cho người viết bài này: “Mệt thiệt ông ạ. Lửa dân túy đổ thêm dầu là nó cháy. Họ lấy mục đích biện minh cho phương pháp...”.

Tin nhắn liên quan đến một bài viết của anh trên mạng xã hội (MXH). Anh thẳng thắn phê phán việc làm của một người, cũng khá nổi tiếng trên MXH, sau khi người này đăng tải các bài viết mà theo anh là đang “đem dầu đi chữa cháy” trong bối cảnh đại dịch Covid-19 gia tăng phức tạp. Bài viết của anh được hàng trăm tài khoản khác chia sẻ trên MXH, thể hiện thái độ đồng tình...

Thấy gì từ những hình thức mị dân?

 Những ngày qua, hai bài viết dưới dạng thư “khẩn” đăng trên trang cá nhân của một người có lượng theo dõi khá lớn trên Facebook thu hút sự quan tâm của đông đảo người dùng MXH. Người này viết thư “khẩn” gửi một đồng chí lãnh đạo Thành ủy TP Hồ Chí Minh. Nội dung thư đề nghị lãnh đạo Thành ủy chỉ đạo gấp việc cấp cứu một nữ bệnh nhân đang trong tình trạng nguy kịch (sau đó, bệnh nhân này đã tử vong). Lời lẽ trong hai bức thư vô cùng thống thiết, bày tỏ sự vô vọng khi đã “chờ hàng giờ đồng hồ” nhưng “cơ quan chức năng của phường, quận không một ai đến xét nghiệm, đưa họ đi bệnh viện, dù họ đã kêu gào trong điện thoại...”.

Vì nội dung được đăng trên trang cá nhân của một người có lượng theo dõi, tương tác khá lớn trên MXH nên những bài viết trên đã gây sốc dư luận. Bên cạnh một bộ phận người dùng MXH bày tỏ sự lo lắng, bất an, chỉ trích chính quyền, cơ quan chức năng “vô cảm”, “vô trách nhiệm” với người dân, rất nhiều người đã lên tiếng bằng những bài viết thẳng thắn, phân tích sâu, có lý, có tình trước việc làm của chủ tài khoản nói trên.

Theo đó, cái gọi là thư “khẩn” gửi lãnh đạo Thành ủy TP Hồ Chí Minh thực chất là một kiểu thông tin mị dân, gây sốc, mang thông điệp ám chỉ, chỉ trích vô căn cứ thái độ, trách nhiệm của chính quyền và hệ thống chính trị các cấp trong nhiệm vụ chống đại dịch Covid-19. Đây là biểu hiện của thái độ lấy mục đích biện minh cho phương pháp, gây tác động tiêu cực đến đời sống xã hội.

Triển khai tiêm vaccine phòng Covid-19. Ảnh: TTXVN.

Những bài viết phê phán hai bức thư “khẩn” của người này trên MXH đã chỉ rõ: Trên thực tế, nếu cần phải “cầu cứu khẩn cấp” trong tình huống cấp cứu bệnh nhân nguy kịch, thời gian chỉ tính bằng phút, người ta phải gọi điện thoại ngay cho y tế, chính quyền cơ sở chứ không ai lại rảnh rang đi viết thư trên MXH gửi lãnh đạo Thành ủy. Rõ ràng, cách làm này rất thiếu thiện chí. Ngoài việc gây sốc, tạo cớ cho các thế lực thù địch lợi dụng, thúc đẩy âm mưu dân túy, công kích, hạ bệ uy tín tổ chức đảng và chính quyền các cấp, gây khó khăn cho nhiệm vụ chống dịch, nó hoàn toàn không đem lại bất cứ hiệu quả gì cho đời sống xã hội.

Ngay sau đó, đại diện lãnh đạo địa phương đã lên tiếng, cung cấp đầy đủ bằng chứng khẳng định nội dung người này phản ánh trên MXH là hoàn toàn sai sự thật. Bệnh nhân tử vong là do bệnh phổi lâu năm diễn biến nặng, không liên quan gì đến Covid-19. Sự việc cũng hoàn toàn không có chuyện “chờ hàng giờ đồng hồ”, “gào lên trong điện thoại mà y tế phường, quận không một ai đến”, bởi khi kiểm tra lịch sử cuộc gọi đến số điện thoại y tế phường, cho thấy gia đình gọi lúc 15 giờ 36 phút thì lực lượng y tế phường đã đến nhà bệnh nhân lúc 15 giờ 45 phút.

Đáng chú ý, đây không phải lần đầu tiên chủ tài khoản MXH nói trên có hành động viết thư gửi lãnh đạo các cấp trên trang cá nhân. Trước đó không lâu, người này cũng đã viết thư gửi lãnh đạo Chính phủ và một số cơ quan, cá nhân, cũng với những nội dung, thông điệp mang tính ám chỉ, mị dân...

Đại bộ phận công chúng đều hiểu, đó là thái độ, việc làm thiếu thiện chí, thiếu tinh thần xây dựng. Xin trích đăng một số bài viết của người dùng MXH phản ứng trước việc làm nói trên trong những ngày qua để thấy rõ hơn vấn đề này. Nhà báo T.X.T viết: “Nếu bạn thấy khẩn cấp, cần thiết phải làm điều gì ngay lập tức, không thể chần chừ thì với khả năng và mối quan hệ riêng mà bạn có, hãy nhấc điện thoại gọi một lãnh đạo nào đó của thành phố hay một lãnh đạo HCDC... Bạn viết lên Facebook làm gì? Còn ghi là “thư khẩn cấp nữa”. Tôi không đồng tình cách làm việc kiểu dân túy của bạn. Vì làm vậy, bạn chỉ gây khó khăn thêm cho công tác chống dịch chung của chúng ta mà thôi...”.

Còn đây là bài viết đăng trên trang cá nhân của nhà báo N.H.L: “Cấp cứu bệnh nhân mà không gọi bác sĩ, không đến bệnh viện, lại đi gọi Bí thư Thành ủy. Đã thế lại còn bằng cách viết Facebook, lồng vào đó toàn chuyện Covid-19 liên quan đến gia đình và bản thân cá nhân mình... Sự làm màu, rách việc, ác thay lại tạo "trend", được chia sẻ khá rầm rộ trên không gian mạng. Nỗi lo về Covid-19, sự quá tải, mối nguy hiểm đến từng người dân càng trở nên đáng sợ hơn, gây hoang mang. Đã không ít người đọc nhầm lẫn, bình luận bày tỏ bất bình vì chính quyền đang vô cảm, thờ ơ, không lo cho dân, nhất là người nhiễm Covid-19. Tôi nghĩ ông nên thôi chơi trò từ thiện dân túy này đi...”.

Đấu tranh hiệu quả, giữ vững ổn định

 Theo dõi trên MXH, dễ thấy những bài viết kiểu mị dân như trên không hiếm. Đứng trước một sự việc, một vấn đề nào đó gây bức xúc trong đời sống cá nhân, cộng đồng, xã hội, họ lại lên mạng viết thư, nêu đích danh người nhận là các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ và cá nhân các đồng chí đứng đầu các bộ, ngành, địa phương... với lời lẽ rất thống thiết, bày tỏ lòng thương dân sâu sắc. Đây là một kiểu mị dân, đánh tráo khái niệm nhằm vào tâm tư, nguyện vọng và những bức xúc trong đời sống xã hội để gieo rắc tư tưởng đối lập giữa dân với chính quyền, hạ thấp uy tín của hệ thống chính trị các cấp. Đó cũng chính là những dấu hiệu của mầm mống quan điểm, tư tưởng dân túy, tạo môi trường cho các thế lực thù địch lợi dụng xuyên tạc, đả kích, chống phá...

Sau những thông tin kiểu mị dân nói trên, đại diện cơ quan chức năng các cấp đã lên tiếng bác bỏ, cung cấp đầy đủ bằng chứng thuyết phục khẳng định đó là những thông tin sai sự thật. Đó là sự phản ứng cần thiết và kịp thời. Tuy nhiên, một bộ phận truyền thông hải ngoại phát tiếng Việt và nhiều tài khoản trên các nền tảng MXH vẫn cố tình không hiểu, lập lờ đánh lận con đen, sử dụng chiêu bài la làng để lèo lái dư luận.

Theo Cục An ninh chính trị nội bộ (Bộ Công an), chỉ tính riêng trong tháng 7-2021, trên các báo, đài nước ngoài như BBC, RFA, Việt Nam thời báo... đã có hàng trăm bài có nội dung liên quan đến đại dịch Covid-19. Nội dung chủ yếu tập trung xuyên tạc về công cuộc phòng, chống dịch của Việt Nam, kích động gây hoang mang, chia rẽ giữa người dân và cấp ủy đảng, chính quyền... Những nội dung được một bộ phận người dùng MXH trong nước đăng tải mang màu sắc mị dân như trên được một bộ phận truyền thông nước ngoài thiếu thiện chí với Việt Nam, truyền thông và MXH người Việt Nam ở nước ngoài có tư tưởng thù địch khai thác, phân tích, bình luận với tần suất lớn.

Trong lúc cả nước ta, đặc biệt là tại tâm dịch TP Hồ Chí Minh và các tỉnh, thành phố phía Nam, đang tiếp tục triển khai những giải pháp quyết liệt chống dịch, với sự đồng thuận của đại bộ phận người dân thì mạng lưới truyền thông thù địch cũng ra sức tuyên truyền theo hướng đối nghịch. Những bài viết, video clip với tựa đề sặc mùi kích động, kiểu như: “Việt Nam-cơn ác mộng mới bắt đầu”, “Cuộc tháo chạy lịch sử”... được đăng, phát liên tục. Mục đích của họ là muốn Việt Nam thất bại trong cuộc chiến chống dịch, tạo cớ gây bất ổn trật tự trị an cục bộ ở các địa phương tâm dịch, kêu gọi người dân xuống đường biểu tình, phản đối chính quyền, gây mất ổn định chính trị đất nước, dấn sâu từng bước thực hiện “diễn biến hòa bình”, bạo loạn, lật đổ...

Hàng loạt giải pháp linh hoạt, quyết liệt của Chính phủ và sự đồng lòng vào cuộc của nhân dân cả nước đã và đang tiếp sức mạnh mẽ cho TP Hồ Chí Minh cùng các tỉnh phía Nam chống dịch. Hiệu quả và những tín hiệu tích cực đã và đang được chứng minh trên thực tế. Tuy nhiên, cuộc chiến chống đại dịch Covid-19 chắc chắc sẽ còn diễn biến cam go, phức tạp, kéo dài.

Ngăn chặn mầm mống dân túy với chiêu thức phổ biến là mị dân thì phải bằng chính sức mạnh đoàn kết, thống nhất của toàn dân. Ngăn chặn nguy cơ bất ổn phải bằng xây dựng, củng cố sự ổn định đời sống kinh tế-chính trị-văn hóa-xã hội của nhân dân từ cơ sở, từ tâm dịch. Cùng với những hành động thiết thực, ân nghĩa, trách nhiệm trên thực tế, rất cần những hành động tương ứng, mạnh mẽ trên không gian mạng.

Người dùng MXH cần thể hiện thái độ tỉnh táo, trách nhiệm công dân đúng đắn, chia sẻ, lan tỏa những thông tin tích cực, thường xuyên cập nhật thông tin từ mạng lưới báo chí, truyền thông chính thống. Đứng trước những hành động, bài viết có tính mị dân, xuyên tạc, cần bày tỏ thái độ, quan điểm đấu tranh đúng đắn để ngăn chặn sự lây lan tư tưởng xấu độc. Không gian mạng là tấm gương phản chiếu đời sống thực. Mỗi người dân cần thể hiện thái độ thiện chí, mang tinh thần xây dựng, đồng lòng, hợp sức cùng Chính phủ ngăn chặn, tiến tới đẩy lùi đại dịch Covid-19, góp phần lành mạnh hóa đời sống văn hóa trên không gian mạng...

(còn nữa)

LỮ NGÀN

 

Hiện thực bác bỏ luận điệu vu cáo “Tự do báo chí”

 Đã trở thành quy luật, vào các dịp ngày Tự do báo chí thế giới (3/5) hay kỷ niệm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6), một số cá nhân, tổ chức, đài báo tiếng Việt ở nước ngoài có quan điểm, tư tưởng chống phá Việt Nam như Tổ chức phóng viên không biên giới (RSF), Tổ chức Bảo vệ ký giả (CPJ), Tổ chức theo dõi nhân quyền (HRW), Ngôi nhà tự do (Freedom House), Đài Á châu tự do (RFA)... lại đăng tải nhiều bài viết, hình ảnh tuyên truyền, xuyên tạc, vu cáo Việt Nam “đàn áp tự do ngôn luận, tự do báo chí”.

Ảnh minh họa

Bên cạnh đưa ra bảng xếp hạng về cái gọi là “tự do ngôn luận”, “tự do báo chí” trong các bản báo cáo, phúc trình, họ còn vu cáo Việt Nam đàn áp, bắt, xử lý các nhà báo vi phạm pháp luật và đạo đức người làm báo, đồng thời gây sức ép đòi cơ quan chức năng Việt Nam trả tự do đối với các nhà báo trên.

Hằng năm, một số tổ chức còn tiến hành trao “giải thưởng tự do báo chí” cho một số nhà báo vi phạm pháp luật, vi phạm đạo đức người làm báo. Những cái tên như Trương Duy Nhất, Phạm Đoan Trang, Phạm Chí Dũng… cũng đã không ít lần được “vinh danh” ở những giải thưởng này.

Bản chất những người nhân danh “nhà báo độc lập” hay “báo sạch”!

Trong các bản tường trình hay báo cáo và các bài viết vu cáo Việt Nam đàn áp tự do báo chí, bắt, giam giữ các nhà báo được một số cá nhân, tổ chức không có thiện chí đăng tải trong thời gian qua, những cái tên trong “Hội nhà báo độc lập” như Phạm Chí Dũng, Nguyễn Tường Thụy, Lê Hữu Minh Tuấn hay các đối tượng trong nhóm “Báo sạch” như Trương Châu Hữu Danh được nhắc đến rất nhiều.

Đối với Phạm Chí Dũng, Nguyễn Tường Thụy và Lê Hữu Minh Tuấn được biết đến là những thành viên trong tổ chức tự xưng có tên “Hội Nhà báo độc lập Việt Nam” (được thành lập vào năm 2014 với mục tiêu đấu tranh, làm thay đổi thể chế chính trị Việt Nam), trong đó Phạm Chí Dũng là chủ tịch, Nguyễn Tường Thụy là phó phụ trách chi hội miền Bắc.

Dưới vỏ bọc của tổ chức “Hội Nhà báo độc lập”, các đối tượng trên đã đăng tải nhiều bài viết có nội dung tuyên truyền, phỉ bảng chính quyền nhân dân, bôi nhọ, chống phá Đảng, Nhà nước Việt Nam. Bản án 15 năm tù giam, 3 năm quản chế tại địa phương đối với Phạm Chí Dũng; 11 năm tù giam, 3 năm quản chế tại địa phương đối với Nguyễn Tường Thụy; 11 năm tù giam, 3 năm quản chế đối với Lê Hữu Minh Tuấn cùng về tội “Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống phá Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam” được TAND thành phố Hồ Chí Minh tuyên phạt tại phiên tòa sơ thẩm ngày 5-1-2021 là thích đáng cho những người coi thường pháp luật, chống phá đất nước. 

Đối với Trương Châu Hữu Danh và Đoàn Kiên Giang, Nguyễn Thanh Nhã, Nguyễn Phước Trung Bảo trong nhóm “Báo sạch” thì ngày 16/6/2021, Viện KSND thành phố Cần Thơ chuyển trả toàn bộ hồ sơ vụ án đến cơ quan An ninh điều tra, Công an thành phố Cần Thơ  đề nghị điều tra bổ sung, làm rõ hành vi của một số đối tượng có liên quan đến vụ án.

Sau đó trên trang RFA đã đăng tải bài viết “Nhóm “Báo sạch” bị điều tra về cáo buộc cố ý làm lộ bí mật Nhà nước” và vu cáo “Việc bắt giữ bốn nhà báo nằm trong xu thế đáng lo ngại đối với Việt Nam”, đồng thời kêu gọi cơ quan chức năng “trả tự do cho tất cả những người bị giam giữ một cách bất công, cho phép tất cả mọi công dân được bày tỏ quan điểm một cách tự do và không sợ bị trả thù”.

Trên thực tế, Trương Châu Hữu Danh cùng đồng phạm đã lợi dụng quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí để đăng tải những bài viết, video, hình ảnh trên các trang cá nhân Facebook, nhóm "Báo sạch" và kênh Youtube BS Chanel liên quan đến các vụ việc xảy ra tại TP Cần Thơ và một số địa phương khác với những nội dung xuyên tạc sự thật, vu cáo, chống phá và trục lợi cá nhân. Trương Châu Hữu Danh và đồng phạm còn chia sẻ, trao đổi, tàng trữ 9 tài liệu “mật” và “tối mật” liên quan một số vụ án.

Với những hành vi trên, Trương Châu Hữu Danh bị khởi tố, bắt giam để điều tra về tội "lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”, “cố ý làm lộ bí mật Nhà nước, chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy vật hay bí mật Nhà nước” và dư luận đang chờ bản án nghiêm khắc đối với những kẻ mang danh “Báo sạch” để phạm tội.

Việc các cơ quan chức năng xử lý các đối tượng đã lợi dụng tự do ngôn luận, tự do báo chí vi phạm quyền và lợi ích của Nhà nước và công dân theo pháp luật như các thành viên trong “Hội Nhà báo độc lập”, “Báo sạch”... là hoàn toàn phù hợp với quy định của pháp luật Việt Nam cũng như luật pháp quốc tế. 

Việt Nam luôn tôn trọng, bảo đảm quyền tự do báo chí của mọi công dân

Quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí được Liên hợp quốc và pháp luật của nhiều quốc gia phát triển như Pháp, Anh, Mỹ quy định cụ thể. Trong bản“Tuyên ngôn về Nhân quyền và Dân quyền Pháp năm1789”, vấn đề tự do báo chí được trình bày như là một trong những quyền cơ bản: “Bất kỳ công dân nào cũng có thể nói, viết và công bố tự do; tuy nhiên, họ sẽ chịu trách nhiệm nếu lạm dụng quyền tự do này theo quy định của pháp luật” (Điều 11).

Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị năm 1966 tại khoản 1, Điều 19 quy định rõ: “Mọi người đều có quyền giữ quan điểm của mình mà không bị ai can thiệp” và khoản 2, Điều 22 quy định: “Việc thực hiện quyền này không bị hạn chế, trừ những hạn chế do pháp luật quy định và là cần thiết trong một xã hội dân chủ, vì lợi ích an ninh quốc gia, an toàn và trật tự công cộng, và để bảo vệ sức khỏe hoặc đạo đức của công chúng hay các quyền và tự do của người khác”.

Ở Pháp, trong tiến trình cách mạng 1789, tự do báo chí đã được đề cập tại Ðiều 11, Tuyên bố dân quyền và nhân quyền. Sau này, đạo luật 1881 về tự do báo chí cũng được ban hành trong nền cộng hòa thứ ba vào ngày 29/7/1881 và đã nêu rõ các giới hạn trong tự do báo chí vì sự lạm dụng tự do, cụ thể là đưa ra các định nghĩa về tội phạm báo chí và đến nay đạo luật này vẫn còn giá trị.

Ở Anh, tất cả các bài phát biểu miệng hay đăng báo với mục đích làm mất tín nhiệm hoặc kích động chống lại chủ quyền, chính phủ, hiến pháp, bất cứ viện nào hoặc hệ thống tòa án, kích động sự bất bình hay sự công phẫn giữa các công dân của Nữ hoàng, sự hận thù giữa các giai cấp của các công dân đó… đều bị coi là vi phạm pháp luật.

Nhà nước Việt Nam luôn tôn trọng, bảo đảm quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận của mọi công dân và cũng như các quốc gia khác, để giữ gìn kỷ cương và bảo đảm sự ổn định để phát triển, Nhà nước Việt Nam không cho phép lợi dụng những quyền này để tuyên truyền, kích động lật đổ chính quyền, phá hoại khối đoàn kết dân tộc, xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân.

Nhà nước Việt Nam luôn nhất quán quan điểm tôn trọng và bảo vệ các quyền tự do cơ bản của con người, trong đó có quyền tự do báo chí. Trên cơ sở nội luật hóa pháp luật quốc tế về quyền tự do báo chí, Hiến pháp năm 1946 đã khẳng định “người dân có quyền tự do báo chí và được pháp luật bảo đảm thực hiện”. Các bản Hiến pháp sau này đều kế thừa và phát triển nội dung của Hiến pháp năm 1946 về quyền tự do báo chí.

Điều 25, Hiến pháp năm 2013 ghi rõ: “Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, lập hội, biểu tình. Việc thực hiện các quyền này do pháp luật quy định” và khẳng định: “Quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của pháp luật trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng”. Quy định này cũng được thể chế trong nhiều văn bản pháp luật Việt Nam, như Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi 2017; Luật Báo chí năm 2016...

Ở Việt Nam, báo chí thực sự trở thành cầu nối giữa “ý Đảng, lòng dân”, tạo đồng thuận xã hội, thúc đẩy công cuộc xây dựng, phát triển đất nước; là phương tiện để người dân kiểm tra, giám sát thực thi pháp luật và đóng góp ý kiến phản biện đối với các chính sách, pháp luật của Nhà nước; là công cụ bảo vệ lợi ích xã hội, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.

Theo số liệu tại Hội nghị báo chí toàn quốc năm 2020, đến cuối năm 2020, cả nước ta có 41.000 nhân sự đang tham gia hoạt động; 779 cơ quan báo chí, trong đó có 142 báo, 612 tạp chí, 25 cơ quan báo chí điện tử độc lập; 72 cơ quan được cấp phép hoạt động phát thanh, truyền hình với tổng số 87 kênh phát thanh và 193 kênh truyền hình. Đó là minh chứng sinh động cho việc bảo đảm quyền tự do báo chí ở Việt Nam, phản bác luận điệu vu cáo Nhà nước Việt Nam đàn áp tự do báo chí, tự do ngôn luận.

Chúng ta khuyến khích tự do báo chí vì lợi ích của quốc gia, dân tộc, bảo vệ lợi ích của Nhà nước và nhân dân. Và lẽ tất nhiên, chúng ta không thể chấp nhận việc lợi dụng tự do báo chí, tự do Internet, tự do ngôn luận để gây mất ổn định, chống lại Tổ quốc và dân tộc, xuyên tạc chủ trương, chính sách của Ðảng và Nhà nước, xâm phạm lợi ích của công dân.

Phan Dương

 

Mạng xã hội – nhận diện và nguy cơ

Mạng xã hội – nhận diện và nguy cơ

Cùng với những giá trị tích cực, mạng xã hội cũng bộc lộ những mặt trái và hệ lụy của nó đối với sự phát triển của đất nước. Nó “được ví như con dao 2 lưỡi ẩn chứa nhiều vấn đề bất cập và hiểm họa khó lường đối với người sử dụng không đúng mục đích”.

Việt Nam là nước có số người dùng Internet và mạng xã hội thuộc tốp đầu trên thế giới, với hơn 64 triệu người dùng Internet (chiếm 67% dân số); hơn 55 triệu người dùng (chiếm 57% dân số) và 436 mạng xã hội đang hoạt động, đứng thứ 7 trong 10 nước có số người sử dụng mạng xã hội nhiều nhất thế giới.

Nhìn lại mười năm qua, cùng với các thông tin bổ ích, có giá trị đối với xã hội thì còn vô số thông tin, hình ảnh có nội dung xấu độc trên mạng xã hội do các thế lực “mạng đen” tung ra, đã và đang tác động tiêu cực tư tưởng, dư luận xã hội, gây nghi ngờ, gieo rắc sự hoang mang, dao động, làm giảm sút lòng tin của một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ ta.

Nhìn khái lược, càng gần đây, các phần tử cơ hội chính trị và các thế lực thù địch càng sử dụng nhiều âm mưu, thủ đoạn, vừa công khai, trắng trợn, vừa ngấm ngầm hòng phá hoại, bôi nhọ, công kích Đảng, Nhà nước và chế độ ta; đồng thời, liên tục điều chỉnh hình thức và phương pháp chống phá ngày càng tinh vi, thậm chí biến ảo, với những chiêu trò mới rất xảo trá và nguy hiểm, không chỉ về tư tưởng mà còn chuẩn bị tổ chức, lôi kéo, tập hợp lực lượng, trước hết thông qua các cuộc “tập dượt” trên mạng xã hội.

1. Chúng triệt để lợi dụng một số cá nhân cơ hội chính trị, thoái hóa, biến chất về phẩm chất, đạo đức, lối sống, để thành lập các hội, nhóm “xã hội dân sự”; thông qua cái gọi là “diễn đàn dân chủ”, sử dụng các website và các trang mạng xã hội dưới danh nghĩa phản biện, để bôi nhọ Đảng Cộng sản Việt Nam, phát tán thông tin xấu độc xâm hại Tổ quốc, dọn đường mưu toan lật đổ chế độ xã hội chủ nghĩa.   

Càng gần đây, các thế lực thù địch coi việc hình thành phát triển xã hội dân sự độc lập về chính trị là điều kiện, tiền đề cho việc đảm bảo quyền con người, cổ xúy tự do cá nhân thông qua thực hiện quyền tự do ngôn luận, tự do lập hội, tự do biểu tình… để thực hiện “diễn biến hòa bình”; trong đó, lợi dụng các quyền cơ bản của con người như: Quyền lập hội, quyền công dân, quyền tự do báo chí… 

Chúng núp dưới chiêu bài “dân chủ hóa”, hình thành “kênh phản biện” để cho ra đời các tổ chức đối trọng với các cơ quan, tổ chức trong bộ máy của Đảng, Nhà nước, đòi giám sát hoạt động của Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị – xã hội. Đồng thời, lợi dụng các diễn đàn tư tưởng, thông qua hoạt động hợp tác, nghiên cứu khoa học… để đề cao dân chủ tư sản, nhằm chuyển hóa lập trường, tư tưởng của đội ngũ cán bộ, đảng viên và nhân dân. 

Chúng ra sức cổ xúy cái gọi là quyền bày tỏ chính kiến không giới hạn và liên kết hình thành các tổ chức “độc lập” tham gia vào đời sống cộng đồng, thoát ly khỏi sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước; lập các hội, nhóm với tên gọi, khẩu hiệu, tôn chỉ, mục đích thu hút được các tầng lớp, thành phần xã hội tham gia (“Hội Phụ nữ nhân quyền”, “Hội Nhà báo độc lập”, “Hội Anh em dân chủ”…) nhằm lôi kéo quần chúng; phát triển lực lượng, hình thành các hội nhóm hoạt động “bất bạo động”; tuyên truyền, kích động tư tưởng ly khai, tự trị, khoét sâu mâu thuẫn dân tộc, gây chia rẽ, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân; tạo tiền đề tập hợp, phát triển lực lượng, hình thành tổ chức chính trị đối lập với Đảng, Nhà nước. Đây chính là những “cây cầu nối” cực kỳ nguy hiểm của chúng.

2. Bằng con đường tổ chức, thông qua liên kết, hợp tác, dưới hình thức tài trợ của các tổ chức phi chính phủ (NGO) hoặc các tổ chức dưới danh nghĩa từ thiện, nhân đạo, chúng len lỏi, luồn sâu và thông qua các tổ chức này tạo lập chỗ đứng, với sự dọn đường, cổ xúy biểu tình và thúc đẩy bạo loạn của mạng xã hội.  

Trên lĩnh vực kinh tế, chúng âm mưu thông qua hoạt động hợp tác, đầu tư để làm cho nền kinh tế phát triển chệch hướng xã hội chủ nghĩa, thiết lập hệ thống và cơ cấu kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa tại Việt Nam; từ đó, tạo ra nền tảng vật chất, xã hội thuận lợi, hình thành nền “chính trị dân chủ” và “xã hội dân sự” kiểu phương Tây. 

Đồng thời, trên lĩnh vực chính trị, chúng kêu gọi “dân chủ hóa chính quyền”, từng bước cô lập, tách các tổ chức đảng, đảng viên ra khỏi quần chúng, tạo áp lực về chính trị – xã hội, thậm chí gây bạo loạn, lật đổ, tiến tới xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và xã hội. Với thủ đoạn “thân thiện giả hiệu”, chúng thâm nhập vào hoạt động của nền kinh tế, tìm kiếm cơ hội tiếp cận với các đối tượng chính trị thoái hóa; thậm chí mua chuộc những phần tử này, để xây dựng lực lượng. Mức độ mà mật độ hình thức kiểu này của chúng ngày càng tăng.

Cùng với đó, các thế lực thù địch đẩy mạnh “tiến công” trên lĩnh vực đối ngoại. Chúng chủ động tiếp cận móc nối, hỗ trợ, mua chuộc, lôi kéo các đối tượng, nhất là những phần tử có tư tưởng bất mãn, thù địch, cơ hội, thoái hóa, biến chất, hữu khuynh, cực đoan, thân phương Tây, tạo lực lượng nòng cốt cho “chuyển hóa” và “tự chuyển hóa” tư tưởng ngay từ bên trên, bên trong.

Để thúc đẩy nhanh “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, các thế lực thù địch lợi dụng vấn đề dân chủ, nhân quyền tác động hướng lái truyền thông. Đồng thời, thành lập nhiều tổ chức và đưa người vào Việt Nam để theo dõi, tìm hiểu, thu thập thông tin về vấn đề dân chủ, nhân quyền, tự do tôn giáo, tiến hành móc nối, cài cắm, truyền bá tư tưởng sai trái, vu cáo, xuyên tạc tình hình thực tế ở Việt Nam; kêu gọi tập hợp lực lượng, hình thành và công khai hóa tổ chức chính trị đối lập trá hình trên không gian mạng; lợi dụng các vấn đề nhạy cảm chính trị xã hội, vụ việc phức tạp thu hút sự quan tâm của quần chúng để kích động biểu tình, gây bất ổn về an ninh, trật tự, tìm thời cơ tiến hành “cách mạng đường phố” tại Việt Nam…

3. Thực tế đã cho thấy không ít đối tượng có quan hệ khá mật thiết với tổ chức phản động nước ngoài; và khi những đối tượng xuất hiện trên các trang mạng cá nhân, lập tức được các trang tin hải ngoại dẫn lại và được các tổ chức phản động cổ xúy.

Các đối tượng chống đối chính trị thường có mối quan hệ móc nối với các thế lực thù địch bên ngoài, đặc biệt là các tổ chức phản động lưu vong để nhận được sự chỉ đạo và hậu thuẫn tài trợ về vật chất để trang trải, có điều kiện hoạt động chống phá trong nước. Chúng tìm cách tiếp cận, mua chuộc cán bộ, đảng viên thoái hóa, biến chất đang làm việc trong các bộ phận trọng yếu, cơ mật để cung cấp tài liệu, mua thông tin bí mật quốc gia.

Chúng sử dụng mạng để chia sẻ công cụ, cách thức, thủ đoạn phạm tội; phương thức lây nhiễm virus, phần mềm gián điệp… mượn môi trường mạng là “miếng đất” để tuyên truyền, tuyển lựa, huấn luyện và chỉ đạo hoạt động chống phá Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội. 

Để đẩy nhanh “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, các thế lực thù địch  thúc đẩy “dân chủ hóa” trong nội bộ Đảng Cộng sản Việt Nam, đồng thời thực hiện “dân chủ hóa” trong truyền thông và xã hội. Yếu tố thứ nhất mang tính quyết định đến tiến trình “dân chủ hóa” từ bên trên, bên trong nội bộ ta; yếu tố thứ hai sẽ đẩy nhanh “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” của toàn xã hội. 

Mặt khác, lợi dụng sự phát triển của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư (4.0), các thế lực thù địch mạnh tay chi tài chính cho quảng cáo, đầu tư, tài trợ các chương trình để khống chế, dẫn dắt giới truyền thông hoạt động theo ý đồ của chúng, ý đồ đưa truyền thông tách khỏi sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước. 

Ở bên ngoài, một số tổ chức đẩy mạnh các hoạt động tài trợ, bồi dưỡng năng lực cho các tổ chức xã hội dân sự tại Việt Nam nhằm tác động chuyển hóa và phát triển các kênh “phản biện xã hội”. Thông qua đây, họ tác động hình thành trong nội bộ các cơ quan, tổ chức chính trị; đặc biệt là các cơ quan dân cử xu hướng hoạt động “độc lập”, thậm chí “đối lập” với sự lãnh đạo của Đảng ta.

Núp dưới chiêu trò “yêu nước”, “tự do ngôn luận”, “phản biện”… gần đây và sắp tới sẽ còn điên cuồng hơn, một số tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước dùng mọi thủ đoạn tập trung kích động, lôi kéo tụ tập đông người, biểu tình trái phép, thậm chí có hành vi quá khích, gây mất an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội…   

4. Với sự phụ họa của các hãng truyền thông nước ngoài, các thông tin xuyên tạc, bịa đặt này tiếp tục được thổi phồng, phát tán rộng rãi, tinh vi hơn, gây không ít ảnh hưởng tiêu cực cho xã hội. 

Các đối tượng ở nước ngoài cấu kết với số đối tượng trong nước tìm cách hình thành, phát triển cái gọi là “xã hội dân sự” cùng các tổ chức, hội nhóm bất hợp pháp. Chúng lợi dụng “các khoảng trống thông tin” để tấn công vào sự hiếu kỳ của công chúng, gây hoang mang dư luận, làm giảm sút niềm tin của Nhân dân; kích động trào lưu “xét lại lịch sử”, “viết lại lịch sử”, phủ nhận lịch sử dân tộc; cổ xúy, tung hô các “giá trị” dân chủ phương Tây, phi chính trị hóa các lực lượng vũ trang; kích động biểu tình, gây rối, thực hiện các cuộc “cách mạng màu”, “cách mạng đường phố” hòng lật đổ chính quyền, tạo cớ kêu gọi các thế lực bên ngoài can thiệp vào nội bộ nước ta.

Nhìn tổng thể, dưới nhiều hình thức và phương tiện, trên mạng xã hội, các thế lực thoái hóa, cơ hội, phản động và các thế lực thù địch tiếp tục tập trung công phá, ở 8 phương diện tư tưởng, lý luận cơ bản nhất và chủ yếu nhất: Thứ nhất, công phá nền tảng tư tưởng chính trị và thủ tiêu ý thức hệ. Thứ hai, bôi nhọ, xuyên tạc đường lối chính trị và công phá thể chế chính trị. Thứ ba, tung hỏa mù về “đảng trị” và vu khống Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền. Thứ tư, chia rẽ phá hoại mối quan hệ mật thiết giữa nhân dân với Đảng và Nhà nước.

Thứ năm, khoét sâu vấn đề tôn giáo, dân tộc, nhân quyền với thể chế xã hội chủ nghĩa nhằm phá vỡ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, chống lại nhân dân. Thứ sáu, thông qua vấn đề chính trị gia và quan hệ giữa các nhà lãnh đạo chính trị, giữa các lực lượng nhằm xâm hại thể chế xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Thứ bảy, chung quanh vấn đề quan hệ quốc tế, võ đoán các nguy cơ cái gọi là “đu dây bên miệng hố”, kích động cái gọi là “bài”, “thoát” nước này, liên minh với nước khác, cốt phá hoại đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa dạng hóa, đa phương hóa trong hội nhập quốc tế của Đảng ta, cổ xúy cho chủ nghĩa ly khai, xâm hại nhân dân, phá vỡ sự thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc. Thứ tám, các trào lưu tư tưởng, lý luận du nhập, thẩm thấu bằng mọi con đường, âm mưu gặm nhấm, công phá làm băng hoại dưới mọi hình thức, quy mô và mức độ tư tưởng, lý luận của chúng ta từ nền tảng.

Vì thế, cuộc đấu tranh trên mạng xã hội, hơn bao giờ hết, sự phức tạp và quyết liệt, thậm chí có ý nghĩa sinh tử và đầy thách thức.

Nguồn: TS. Nhị Lê - Báo cand.vn

Tái diễn virus núp bóng dịch bệnh

Lợi dụng vào tình hình dịch bệnh, một số cá nhân, đối tượng cơ hội chính trị, phản động đã thông tin sai lệch, xuyên tạc gây tâm lý hoang mang, bức xúc với người dân.

Hơn tháng qua, Việt Nam đối diện đợt bùng phát thứ tư dịch bệnh COVID-19. Hệ thống chính trị và nhân dân với tinh thần “chống dịch như chống giặc”, “chủ động tấn công phòng, đi trước chặn đầu dập dịch”, quyết tâm để đẩy lùi, chiến thắng đại dịch. 

Tuy nhiên, lợi dụng vào tình hình dịch bệnh, một số cá nhân, đối tượng cơ hội chính trị, phản động đã thông tin sai lệch, xuyên tạc gây tâm lý hoang mang, bức xúc với người dân.

Đánh lận sự thật

Đi ngược tinh thần cả nước chung tay chống dịch, một số đối tượng đã phát tán trên không gian mạng nhiều thông tin sai sự thật, xuyên tạc tình hình dịch bệnh và công tác chỉ đạo, điều hành của Nhà nước, các cấp chính quyền trong nỗ lực phòng, chống dịch bệnh.

Ngày 16/5, ông Vi Văn T. sử dụng điện thoại di động đăng tải lên Facebook cá nhân “Thành Trung” với nội dung: “chết bớt đi cho đỡ chật chội” đã gây bức xúc. Tài khoản “Tuan Nguyen” thông tin sai lệch, mang tính kỳ thị: “Bắc Giang chưa thể khoanh vùng, truy vết được hết để lây lan, cấm hết người Bắc Giang mới hết được dịch”! 

Trên mạng xã hội Fecebook, Youtube, nhiều đối tượng cũng đã thông tin sai lệch theo hướng nghiêm trọng hóa tình hình dịch bệnh ở Bắc Giang là không thể kiểm soát được theo kiểu “Bắc Giang toang rồi”; “Bắc Giang vỡ trận vì ổ dịch khu công nghiệp”...

Một số thông tin sai sự thật, có ý xuyên tạc, phê phán chính quyền, hệ thống chính trị lơ là, thờ ơ với công tác phòng, chống dịch bệnh, đối đãi không tử tế, bỏ rơi người bệnh khu cách li: “Công nhân bị bỏ đói, không có lương thực trong nhiều ngày, các trường hợp F0, F1 bị bỏ rơi”. 

Cùng với đó là chửi bới thô tục, xúc phạm cơ quan nhà nước. Những thông tin này sau khi được lan truyền trên mạng xã hội đã gây tâm lý lo lắng, bức xúc với người dân.                    

Những thông tin sai trái, xuyên tạc đã đề cập ở trên về tình hình dịch bệnh thời gian qua đã được cơ quan Công an phát hiện, làm rõ, ra quyết định xử phạt hoặc tham mưu chính quyền địa phương xử phạt hành chính. 

Sau khi được cơ quan Công an xử lý, giải thích, các cá nhân, đối tượng trên đều nhận thức rõ hành vi sai trái và tự nguyện gỡ bỏ. Những thông tin sai sự thật, xuyên tạc sau khi được đăng tải đã lan truyền trên không gian mạng làm người dân thêm hoang mang, lo lắng, nhiều người lầm tưởng là thật có tâm lý bức xúc, suy giảm niềm tin vào cấp ủy, chính quyền trong công tác phòng, chống dịch bệnh.  

Đài RFA, RFI, BBC, một số cơ quan truyền thông hải ngoại đăng tải hàng loạt bài viết đánh lận bản chất như: “Việt Nam huy động cử tri đi bỏ phiếu bất chấp dịch bệnh”, “Việt Nam đến đợt dịch thứ tư mới khẩn trương lập quỹ vaccine: mất bò mới lo làm chuồng”… 

Họ đưa ra luận điệu xuyên tạc, phê phán Nhà nước, hệ thống chính trị chỉ lo bầu cử, sắp xếp “đấu đá ghế ngồi” mà lơ là, thờ ơ công tác phòng, chống dịch bệnh, bỏ rơi người dân, rồi thông tin xuyên tạc, nhiều cử tri “tẩy chay cuộc bầu cử”. 

Họ công kích Việt Nam “chủ quan để dịch lây nhiễm, trong khi người dân luôn phải “sống cảnh nơm nớp” thì Chính phủ cứ lo mặc cả nước này, nước nọ, đàm phán mà chưa có vaccine”.

Lợi dụng Chính phủ đưa sáng kiến, kêu gọi cộng đồng xây dựng quỹ vaccine, họ xuyên tạc: “huy động mọi nguồn lực và đóng góp của nhân dân, doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước tiền mua vaccine là hành động ăn xin, ăn mày, đây là cơ hội “béo bở” cho những thành phần tham nhũng trong chính quyền các cấp”... 

Tác giả của những quan điểm chống phá này vốn là những phần tử có bề dày chống đối, có đối tượng từng chịu hình phạt tù về hành vi phạm tội xâm phạm an ninh quốc gia, hiện tị nạn, lưu vong ở nước ngoài như Nguyễn Văn Đài. 

Đây là những luận điệu xuyên tạc với mục đích công kích, chống phá nhằm bôi nhọ, hạ thấp uy tín đối với Đảng, Nhà nước Việt Nam, đả kích thể chế chính trị Việt Nam.

Nỗ lực, thần tốc chống dịch và tình người, nghĩa cử cao đẹp

Khi có dịch, nhất là những đợt bùng phát, từ Trung ương đến địa phương, các cấp ủy, chính quyền và nhân dân tập trung lãnh đạo, tổ chức, thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch với tinh thần quyết liệt, thần tốc “chống dịch như chống giặc”, “chủ động tấn công, đi trước chặn đầu, không chạy theo sau dịch bệnh”, bảo đảm an toàn về sức khỏe, tính mạng người dân, hạn chế thấp nhất ảnh hưởng đến việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế - xã hội. 

Thực tế thời gian qua, Việt Nam huy động sự vào cuộc mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị và toàn dân để nhanh chóng kiểm soát tình hình, đẩy lùi dịch bệnh. Cấp ủy, chính quyền các cấp, các địa phương triển khai quyết liệt, kịp thời, đồng bộ các biện pháp phòng, chống, ngăn chặn dịch, không để bị động, bất ngờ. 

Sau khi phát hiện bệnh, từng ngõ xóm, khu phố, doanh nghiệp lập tức được cơ quan chức năng thần tốc truy vết, xét nghiệm, cách ly, điều tra dịch tễ, khoanh vùng nhanh gọn, điều trị, dập dịch, không để lây lan trên diện rộng. 

Với kết quả đạt được, Việt Nam đã khống chế thành công, hiệu quả nhiều đợt dịch bệnh được nhân dân đồng tình, ủng hộ, cộng đồng quốc tế ghi nhận, đánh giá cao. Từ thực tế đó, có thể thấy không có chuyện chúng ta lơ là, thờ ơ trong công tác phòng, chống dịch.

Trong lúc khó khăn, hoạn nạn, Bắc Giang, Bắc Ninh, TP Hồ Chí Minh… là những địa phương có nhiều ca nhiễm, được Chính phủ chỉ đạo rốt ráo, các bộ, ngành, địa phương dành sự quan tâm, chi viện đặc biệt. 

Bộ Công an đã nhanh chóng chi viện đội ngũ y, bác sĩ Bệnh viện 19-8, Bệnh viện Y học cổ truyền, chi viện hàng trăm Cảnh sát Cơ động, học viên trường CAND đến vùng tâm dịch giúp chính quyền, người dân phòng, chống dịch. 

Biết bao người dân Bắc Giang cảm động, rơi nước mắt khi chứng kiến nghĩa cử cao đẹp của các tỉnh, các ngành như Quảng Ninh, Thái Nguyên, Hà Nội, Đà Nẵng, Bộ Y tế, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng… dành cho. 

Hình ảnh đoàn thầy thuốc, cán bộ chiến sỹ CAND đến “chia lửa”, hỗ trợ chống dịch khiến nhiều người dân xúc động, vẫy tay chào đón như lời cảm ơn chân thành, trân trọng đón nhận suốt dọc hai bên đường từ khi đoàn xe vào địa phận tỉnh. 

Hình ảnh CSGT Bắc Giang làm nhiệm vụ, khi thấy đoàn tiến vào đã đứng nghiêm trang chào như lời tri ân, cảm ơn sâu sắc nghĩa cử cao đẹp dành cho Bắc Giang; những chiến sĩ Cảnh sát Cơ động hiến máu cứu người ngay trong vùng dịch nguy hiểm… gây xúc động mạnh trên cộng đồng mạng.

Phát huy tinh thần đùm bọc, sẻ chia trong lúc khó khăn, hạn chế dịch bệnh lây lan ra cộng đồng, hệ thống chính trị và người dân đã có nhiều hành động thiết thực. 

Việc Thủ tướng Chính phủ nêu sáng kiến, kêu gọi hình thành quỹ vaccine lúc này là rất cần thiết. Việc tương tự không phải bây giờ mới có mà ngay từ khi Chính phủ lâm thời mới thành lập, Hồ Chủ tịch cũng nhiều lần kêu gọi như “Hũ gạo chống đói”, “Tuần lễ vàng”... 

Đó không chỉ là chia sẻ với nhà nước mà còn là nghĩa đồng bào, thể hiện tinh thần tương thân, tương ái, truyền thống tốt đẹp, nhân văn của chế độ. 

Trong khu cách ly, bệnh nhân được điều trị, chăm sóc chu đáo; các đoàn thể Mặt trận, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Liên đoàn Lao động…phối hợp cùng các hội, nhóm, nhân dân phát động nhiều phong trào, hỗ trợ công nhân. 

Người dân, đoàn viên, thanh niên tình nguyện hỗ trợ nấu cơm, dựng trại, khử khuẩn, lau dọn đón các đoàn tình nguyện; Công an, Bộ đội giúp dân thu hoạch lúa, hoa màu… Công nhân được người dân địa phương san sẻ nắm gạo, mớ rau để cùng nhau vượt khó. 

Những tấm lòng nhân ái, nghĩa cử đồng bào ấy không chỉ góp phần đẩy lùi dịch bệnh mà còn lan tỏa những giá trị tốt đẹp. Như vậy thì làm gì có chuyện người dân bị “bỏ rơi”, bệnh nhân bị “bỏ đói”, “người dân thờ ơ” như luận điệu kẻ xấu đưa ra.

Lợi dụng dịch bệnh để thông tin sai trái, xuyên tạc với mục đích kích động, chống phá hay giật gân, câu view… là hành vi phạm pháp, vô cảm, vô đạo đức trong lúc dịch bệnh ảnh hưởng nghiêm trọng, trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng con người. 

Người dân khi phát hiện những thông tin như vậy cần cảnh giác, không chia sẻ, đồng thời lên án, đấu tranh phản bác, thông tin cho cơ quan chức năng để kịp thời xử lý, ngăn chặn.

Lê Vĩnh Bình

 

Truy vết tội phạm trên không gian mạng

Để đánh cắp thông tin khách hàng nhằm mục đích lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, tội phạm sử dụng nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi như hack mật khẩu để chiếm đoạt tài khoản ngân hàng, tài khoản mạng xã hội hoặc giả danh cán bộ ngân hàng, bưu điện, soi lô đề qua thế giới ảo….

Tội phạm trong lĩnh vực này ngày càng manh động, liều lĩnh khiến nhiều nạn nhân sập bẫy với số tiền lên đến hàng chục tỉ đồng.

Giao dịch trên thế giới ảo, mất tiền thật

Chiều 10-3-2021, Cơ quan CSĐT Công an huyện Nghi Lộc (Nghệ An) phối hợp với Công an TP Vinh và Công an huyện Diễn Châu, phá thành công chuyên án bắt giữ 8 đối tượng sử dụng công nghệ cao, lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Tang vật thu giữ gồm 6 dàn máy vi tính, 20 thẻ tín dụng, 110 triệu đồng tiền mặt, 15 tỷ đồng trong tài khoản cùng 4 chiếc xe ô tô và một số đồ vật, tài liệu có liên quan. 

Trước đó, trinh sát trên không gian mạng của Công an huyện Nghi Lộc phát hiện một số đối tượng có biểu hiện lừa đảo bằng việc tạo hoặc thuê kênh YouTube, nhận mình có khả năng "soi cầu", phán đoán kết quả lô, đề để từ đó chiếm đoạt tiền của những người ham mê cờ bạc, đỏ đen.

Vào cuộc điều tra, nhận thấy đây là hoạt động có tổ chức của một nhóm đối tượng với phương thức, thủ đoạn rất tinh vi, chuyên nghiệp; lừa đảo chiếm đoạt của bị hại khắp cả nước với lượng tiền lên đến hàng chục tỉ đồng nên đã xác lập chuyên án để đấu tranh, triệt xóa. Sau gần 100 ngày tích cực vào cuộc điều tra, với hơn 30 cán bộ, chiến sĩ tỏa đi khắp các địa phương trong cả nước, đến đầu tháng 3-2021, Ban chuyên án đã có đủ căn cứ để phá án.

Khoảng 15h ngày 10-3, xác định nhóm đối tượng này đang có mặt tại một khách sạn ở TP Vinh để thực hiện hành vi lừa đảo nên đã tiến hành bắt giữ. Tại đây, lực lượng chức năng thu giữ 6 dàn máy vi tính cùng các công cụ để làm kênh YouTube, 13 chiếc điện thoại di động, 15 thẻ tín dụng có số tiền trong tài khoản xấp xỉ 11 tỷ đồng cùng 35 triệu đồng tiền mặt. 

Nhóm đối tượng sử dụng công nghệ cao để đánh bạc, "soi" lô đề bị bắt giữ

7 đối tượng bị bắt giữ được xác định gồm Trần Văn Thảo (SN 1993), Trần Văn Hiếu (SN 1994), Trần Văn Trọng (SN 1998), Phan Văn Bắc (SN 1990), Phan Văn Tuấn (SN 1993), Trần Văn Định (SN 1996) và Trần Văn Việt (SN 1998), cùng trú xã Ngọc Sơn, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Mở rộng điều tra, cùng ngày Ban chuyên án đã bắt giữ thành công Trương Thị Ngọc (SN 1994), trú tại xã Diễn Lâm, huyện Diễn Châu khi đối tượng này đang trên đường di chuyển về TP Vinh, thu giữ thêm 5 thẻ tín dụng có số tiền trong tài khoản khoảng 4 tỷ đồng và 75 triệu đồng tiền mặt.

Tại cơ quan điều tra, ổ nhóm này khai nhận từ đầu năm 2019, các đối tượng tự tạo hoặc thuê kênh YouTube, sau đó đăng video "soi cầu" để khách hàng theo dõi. Sau khi có kết quả quay thưởng xổ số miền Bắc, các đối tượng sử dụng máy tính, micro làm video có nội dung nhận xét kết quả xổ số ngày hôm đó, dự đoán các số trúng giải của ngày hôm sau kèm theo số điện thoại để "khách hàng" liên lạc, mua số trúng thưởng. 

Với những người có nhu cầu, sau khi liên lạc sẽ được các đối tượng yêu cầu thanh toán tiền vào tài khoản ngân hàng. Với thủ đoạn này, các đối tượng đã lừa đảo, chiếm đoạt của hàng trăm bị hại khắp cả nước với tổng số tiền khoảng 15 tỷ đồng.

Cũng trong thời gian này, Đội Cảnh sát phòng chống tội phạm công nghệ cao và có yếu tố nước ngoài, thuộc Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Nghệ An  tiếp nhận, điều tra vụ việc liên quan đến trình báo của chị Nguyễn Thị T. (SN 1981), giáo viên một trường trung học trên địa bàn huyện Diễn Châu. 

Theo trình báo của nạn nhân, cuối năm 2020, chị nhận được một cuộc điện thoại lạ, tự xưng là nhân viên bưu cục, thông báo chị có bưu phẩm đã lâu không nhận. Người này yêu cầu chị cung cấp số CMND, họ tên để tra cứu rồi thông báo chị có vướng mắc về vấn đề pháp lý với công ty bảo hiểm hoặc ngân hàng. Chị T. được nối máy đến đến một người tự xưng là "cán bộ điều tra Bộ Công an". 

Người này cho biết, cơ quan Công an phát hiện bọn tội phạm buôn ma túy và rửa tiền đang sử dụng CMND của chị để lập tài khoản ngân hàng và dùng tài khoản đó vào mục đích phạm tội. Công an đã có bằng chứng việc chị nhận tiền của bọn tội phạm, sẽ bắt giữ chị để phục vụ điều tra. 

Để giúp chị T. thoát tội, người này hướng dẫn nạn nhân nộp số tiền 1 tỷ đồng vào tài khoản và chị này đã làm theo. Đến lúc tỉnh ngộ thì số tiền tích cóp bấy lâu nay đã bị kẻ xấu chiếm đoạt nên chị làm đơn trình báo đến cơ quan điều tra. 

Trung tá Hà Huy Đức, Đội trưởng Đội Cảnh sát phòng chống tội phạm công nghệ cao và có yếu tố nước ngoài, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Nghệ An cho biết, tội phạm trên không gian mạng ngày càng phức tạp, với phương thức, thủ đoạn hoạt động vô cùng tinh vi, xảo quyệt để đạt được mục đích cuối cùng là chiếm đoạt tài sản của nạn nhân. 

Trước đây, tội phạm công nghệ cao chủ yếu hoạt động dưới hình thức giả danh cán bộ, người thừa hành công vụ để gọi điện thoại, bày ra ma trận nạn nhân có liên đới đến tội phạm ma túy, tội phạm xuyên quốc gia để phong tỏa tài khoản, từ đó chiếm đoạt tiền của nạn nhân. 

Ngay sau khi hình thức lừa đảo này bị phanh phui, tội phạm trong lĩnh vực này chuyển sang các hình thức khác tinh vi và đa dạng hơn, như hack Facebook, zalo để chiếm quyền truy cập; nộp thẻ cào điện thoại và gần đây là sử dụng công nghệ cao để đánh bạc bằng hình thức ghi lô đề qua mạng, hoạt động tín dụng đen… 

Nạn nhân, phần vì do thiếu hiểu biết pháp luật, phần nữa là do tâm lý hoang mang, lo sợ bị liên đới trách nhiệm, ảnh hưởng đến uy tín, danh dự gia đình nên đã răm rắp làm theo hướng dẫn của bọn tội phạm. Thậm chí, có nhiều người khi đến cơ quan công an trình báo, họ cho rằng bản thân lúc ấy như bị thôi miên, làm theo sự chỉ dẫn qua điện thoại của người lạ như một cái máy.

Tang vật thu giữ trong chuyên án đấu tranh với tội phạm công nghệ cao

Gian nan truy vết tội phạm trên không gian mạng

Theo Trung tá Hà Huy Đức, hình thức phổ biến nhất được tội phạm trong lĩnh vực công nghệ cao sử dụng hiện nay vẫn là hack mật khẩu để chiếm quyền sử dụng các trang mạng xã hội như facebook, zalo… sau đó nhắn tin cho người thân, người quen để nhờ chuyển tiền. 

Chiến công đáng kể nhất trong lĩnh vực này, không thể không nhắc đến thành tích của Công an thị xã Thái Hòa (Nghệ An) đã triệt xóa thành công băng nhóm gồm 5 đối tượng, đều trú tại xã Triệu Long, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị chiếm đoạt tài sản qua mạng xã hội Facebook của nhiều nạn nhân trên khắp cả nước với tổng số tiền hơn 20 tỉ đồng. 

Ổ nhóm này do Đỗ Thiên Hưng (SN 1998) cầm đầu, với phương thức là trực tiếp tạo các Facebook ảo rồi gửi lời kết bạn đến nhiều tài khoản, trong đó nạn nhân mà chúng tập trung hướng tới là những người có người thân đi xuất khẩu lao động ở các nước như Nhật, Đài Loan.

Tiếp đó, chúng tiếp tục gửi đường link nhờ bình chọn được tạo sẵn trước đó qua tin nhắn mesenger để ăn cắp mật khẩu. Có được mật khẩu đăng nhập Facebook của nạn nhân, các đối tượng lập tức thay đổi mật khẩu rồi chiếm đoạt quyền sử dụng Facebook và tiến hành nhắn tin mượn tiền, nhờ gửi tiền. 

Với thủ đoạn như trên, ổ nhóm này đã lừa đảo, chiếm đoạt hơn 20 tỉ đồng của nhiều nạn nhân trên khắp cả nước. Trong đó, nạn nhân bị lừa ít nhất là 12 triệu đồng, còn người bị lừa nhiều nhất lên tới hơn 130 triệu đồng. 

Trong số các nạn nhân, có một người là Phó phòng của một chi nhánh ngân hàng tại TP Hồ Chí Minh. Sau khi chiếm quyền sử dụng facebook của người này, nhóm đối tượng nhắn tin cho nhân viên yêu cầu chuyển 50 triệu đồng vào tài khoản và ngay lập tức, số tiền đó đã được chuyển vào tài khoản, sau đó bị các đối tượng chiếm đoạt.

Đặc biệt, thời gian gần đây, trước sự truy quét quyết liệt của cơ quan chức năng, tội phạm tín dụng đen và đánh bạc đã chuyển từ công khai sang sử dụng công nghệ cao để hoạt động, mọi giao dịch, trao đổi đều diễn ra trên không gian mạng, số tiền giao dịch có thời điểm lên đến hàng chục tỉ đồng. 

Điển hình trong chuyên đề này là chiến công của Công an TP Vinh trong việc triệt xóa thành công đường dây đánh bạc do 2 đối tượng Vương Quang Hùng (SN 1990) và  Bùi Văn Vinh (SN 1974), cùng trú tại phường Lê Lợi, TP Vinh cầm đầu. 

Đường dây đánh bạc này có quy mô rất lớn, được các đối tượng thiết lập và hoạt động theo mô hình đa cấp, trong đó Hùng và Vinh giữ vai trò là đại lý cấp 1 và cấp 2, các đối tượng khác phân cấp theo thứ tự cấp dưới. 

Để qua mặt cơ quan công an, hằng ngày tất cả các đối tượng đều ngồi trong nhà thực hiện hành vi đánh bạc bằng cách sử dụng mạng xã hội và các phần mềm ứng dụng để chuyển bảng đánh lô, đề; sau đó thanh toán số tiền đánh bạc với nhau qua tài khoản ngân hàng. Quá trình điều tra, xác định số tiền các đối tượng sử dụng để đánh bạc hơn 60 tỷ đồng.

Phần mềm gián điệp với hình ảnh hiển thị là hình hiệu Công an để lừa đảo

Thượng tá Cao Ánh Hồng, Phó trưởng phòng Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Nghệ An cho biết: Tội phạm liên quan đến công nghệ cao có mặt ở hầu hết các lĩnh vực, từ môi giới mại dâm, lừa đảo, rửa tiền, đánh bạc… trong đó phổ biến nhất vẫn là lừa đảo chiếm đoạt tài sản. 

Trong đó, thủ đoạn lừa đảo qua điện thoại, mạo danh là cán bộ Công an, Tòa án, Viện kiểm sát lừa nạn nhân liên quan đến việc làm ăn phi pháp, liên quan đến các băng nhóm tội phạm vẫn là "chiêu thức" được tội phạm trong lĩnh vực này ưa dùng. 

Theo Thượng tá Hồng, yếu tố chính tiếp tay cho tội phạm công nghệ cao hoạt động là vấn nạn sim rác. Các đối tượng chỉ cần mất 1 khoản tiền nhỏ mua sim rác đã được kích hoạt sẵn, khi đạt được mục đích thì hủy bỏ nên việc truy tìm chủ thuê bao những số điện thoại này gặp rất nhiều khó khăn.

Chỉ tính riêng trong năm 2020, Phòng Cảnh sát hình sự Công an Nghệ An đã tiếp nhận hơn 20 tin báo từ thủ đoạn này, số tiền bị các đối tượng chiếm đoạt lên đến hàng chục tỉ đồng. Lũy kế số liệu trong 3 năm gần đây, tính từ khi Đội Cảnh sát phòng chống tội phạm công nghệ cao và có yếu tố nước ngoài được thành lập, đơn vị này đã điều tra, khám phá hơn 50 vụ án, khởi tố 170 bị can, với số tiền chiếm đoạt của các nạn nhân lên tới hơn 10 tỉ đồng.

Cuối năm 2020, Bộ Công an phát đi cảnh báo, khuyến cáo người dân về thủ đoạn phần mềm gián điệp ngụy tạo, giả danh ứng dụng điện thoại (App) mang tên "Bộ Công an", được các đối tượng sử dụng nhằm lừa đảo, trộm cắp, chiếm đoạt tài sản của người dùng điện thoại hệ điều hành Android. Người dùng cài đặt ứng dụng này trên điện thoại sẽ bị chiếm quyền điều khiển toàn bộ điện thoại, bị đánh cắp thông tin bảo mật. Qua điều tra, phát hiện đã có hàng chục bị hại tại các tỉnh, thành trên khắp cả nước bị các đối tượng trộm cắp, chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng trong tài khoản ngân hàng.

Nguồn: Thiện Thành - Báo CAND